13. Fysiotherapie, massage en acupunctuur

Fysiotherapie-oefeningen zijn vaak bedoeld om de functie te herstellen van ledematen of spieren die zijn verzwakt als gevolg van letsel of verlamming. Als het niet strikt noodzakelijk is om de oefeningen op Shabbat te doen, behoort men ze dan niet te doen, omdat dit een doordeweekse bezigheid is. Als men er bijvoorbeeld niet altijd op let de oefeningen door de week regelmatig te doen, mag men ze op Shabbat niet doen. Zelfs als er geen apparatuur wordt gebruikt, gelden deze oefeningen als een doordeweekse bezigheid, omdat ze onder professionele begeleiding worden uitgevoerd. Men behoort in plaats daarvan op vrijdag te oefenen voordat Shabbat begint, en op zaterdagavond nadat Shabbat is afgelopen. Als de oefeningen echter werkelijk noodzakelijk zijn voor de patiënt, en hij er door de week op let ze meerdere keren per dag te doen, mag hij ze ook op Shabbat doen. Men mag zelfs apparatuur gebruiken, zolang die geen elektriciteit nodig heeft om te functioneren. Deze oefeningen hebben dezelfde status als pillen die meerdere opeenvolgende dagen moeten worden ingenomen: men mag ze ook op Shabbat innemen (noot 4 hierboven; Nishmat Avraham 328:93 in naam van R. Shlomo Zalman Auerbach).

Men mag rustige rekoefeningen doen om de rug of nek los te maken of zich te verfrissen. Dit geldt niet als geneeskundig, noch als een doordeweekse bezigheid. Men mag echter geen conditieoefeningen doen die de fitheid op peil houden of verbeteren, aangezien dat een doordeweekse bezigheid is (zie hierboven, 22:8).

Men mag geen professionele massage geven aan iemand die last heeft van zijn rug of een ander lichaamsdeel. Aangezien zulke pijnen met pillen en zalven worden behandeld, valt de behandeling ervan onder de rabbijnse verordening tegen geneeskunde op Shabbat. Bovendien geldt een professionele massage als een doordeweekse bezigheid. Niettemin mag men, als de kwaal werkelijk pijnlijk is, een professionele massage geven om die te verlichten. Zoals we reeds hebben gezien (sectie 5), mag iemand die pijn heeft zulke medicijnen gebruiken, aangezien medicijnen tegenwoordig over het algemeen massaal worden geproduceerd. Dan mag men zeker behandelingen geven die in het geheel geen medicijnen omvatten. Bovendien geldt het verbod op doordeweekse bezigheden niet wanneer er pijn in het spel is.

Men mag altijd een niet-professionele massage geven. Aangezien die niet professioneel is, geldt ze niet als geneeskundig, noch als een doordeweekse bezigheid. Zelfs een professionele masseur mag zijn familieleden een niet-professionele massage geven die bedoeld is om te ontspannen. Aangezien zij geen pijn hebben en de massage niet in een therapeutische context wordt gegeven, is ze niet verboden.

Acupressuur is een behandeling waarbij men druk uitoefent op verschillende delen van het hoofd of het lichaam om pijn te verlichten en de gezondheid en vitaliteit van het lichaam en zijn ledematen te herstellen. Wanneer er geen grote noodzaak is, mag men het op Shabbat niet uitvoeren, zowel vanwege de verordening tegen geneeskunde als omdat het een doordeweekse bezigheid is. Iemand die pijn heeft mag echter acupressuur ondergaan, hetzij handmatig, hetzij met een daarvoor bestemd instrument.

Men mag op Shabbat geen acupunctuur toedienen, zelfs niet bij iemand die pijn heeft, omdat de naalden muktzeh meĥamat ĥesron kis zijn. Een patiënt die acupunctuur zeer dringend nodig heeft, mag echter behandeld worden. Zoals we reeds hebben gezien (noot 2 hierboven), schortten de Wijzen hun verordeningen op ter wille van de zorg voor een zieke. Zelfs voor een zieke is acupunctuur alleen toegestaan op voorwaarde dat de behandeling niet noodzakelijkerwijs bloedingen veroorzaakt, wat door de Tora-wet verboden is.

In omstandigheden waarin een professional op Shabbat behandeling (van pijn of ziekte) mag geven, mag hij geen betaling voor zijn diensten aannemen. Als hij echter ook door de week behandeling geeft, mag de betaling voor Shabbat worden ondergebracht in de doordeweekse betalingen (hierboven, 22:12). Wanneer een professional wordt opgeroepen om op Shabbat behandeling te geven, mag men de afspraken over het onderbrengen van zijn honorarium niet bespreken. Men mag eerder zeggen dat men na Shabbat de details zal bespreken die men op Shabbat niet mag bespreken. Dit is omdat de Wijzen, wanneer dat nodig is, toestonden naar zulke zaken te verwijzen (hierboven, 22:3, 10).

Bron ↗