12. Wanneer het betreden van een kamer het licht doet aangaan

Men mag een kamer niet betreden wanneer dat automatisch het licht of de airconditioning aanzet. Hoewel iemand zou kunnen beweren dat hij niet de bedoeling had om door het betreden van de kamer het licht of de airconditioning aan te zetten, is het een feit dat iedereen weet hoe het systeem op zulke plaatsen werkt.

Dit probleem komt vaak voor in hotelkamers en badkamers. Wie in zo'n hotel verblijft, moet ervoor zorgen dat het systeem vóór Shabbat is uitgeschakeld. Heeft hij dit niet van tevoren geregeld en bevindt hij zich buiten zijn kamer wanneer Shabbat begint, dan mag hij een niet-Jood vragen de deur voor hem te openen. Hij moet de niet-Jood verder vragen om nog even te blijven, zodat de niet-Jood profijt heeft van het licht of de airconditioning; in dat geval wordt hij namelijk geacht ze voor zijn eigen belang te hebben aangezet, en de Jood mag er dan ook van profiteren (hieronder, 25:2).

Wat nu als de hotelgast zich in zo'n kamer bevindt wanneer Shabbat begint, en hij weet dat als hij vertrekt hij daarmee het licht of de airconditioning zal doen uitschakelen? Als hij gemakkelijk binnen kan blijven tot na Shabbat, of als er binnenkort een niet-Jood komt om het systeem uit te schakelen, verdient het de voorkeur om binnen te wachten. Echter, als dit hem leed bezorgt, mag hij de kamer of badkamer verlaten, omdat het doel van dit systeem is om het hotel geld te besparen door zuinig met elektriciteit om te gaan. De hotelgast geeft daar niet om, dus is het een geval van psik reisha de-lo niĥa lei met betrekking tot een rabbijns verbod (aangezien iedereen het erover eens is dat het verbod op het uitschakelen van het licht of de airconditioning rabbijns is). Wanneer nodig mag men in zo'n geval soepel zijn (hierboven, hfst. 9 n. 2).

Echter, zoals we eerder zagen, zal de gast, zodra hij zijn kamer heeft verlaten, er niet meer in kunnen terugkeren, omdat dit het licht en de airconditioning zal aanzetten. De enige manier om weer binnen te komen, zou zijn met de hulp van een niet-Jood. Daarom is de juiste handelwijze in dit geval om een niet-Jood te vragen het systeem uit te schakelen. Dan zal de gast naar behoefte de kamer in en uit kunnen gaan.[12]

[12]. De bewering dat men een kamer mag betreden waar het licht en de airconditioning automatisch zullen aangaan omdat men niet in dit gebeuren geïnteresseerd is, is niet gerechtvaardigd. Een deel van de reden waarom het systeem überhaupt werd geïnstalleerd, was om iemands leven gemakkelijker te maken door hem te ontheffen van de noodzaak het licht en de airconditioning aan te zetten telkens wanneer hij de kamer binnenkomt. Het feit dat hij niet wil dat het gebeurt vanwege een Shabbat-verbod, maakt dit nog geen psik reisha de-lo niĥa lei. Zie Orĥot Shabbat 26:28, n. 41 en Yalkut Yosef deel 3, pp. 55-56.

Bron ↗