10. Tofer

De melacha van Tofer (naaien) verwijst naar het samenbinden van gordijnen of materiaal op een manier die lijkt op de manier waarop de gordijnen voor de Mishkan werden genaaid. Het verschil tussen Tofer en Boneh is dat het eerste verwijst naar het samenvoegen van zachte voorwerpen, terwijl het laatste verwijst naar het samenvoegen van harde voorwerpen.

Wie twee steken naait op een manier dat de steken zullen blijven zitten, overtreedt het Tora-verbod van Tofer. Als de steken slechts tijdelijk zullen blijven zitten, overtreedt hij een rabbijns verbod (Shabbat 74b; MB 340:27).

Evenzo mag men een draad die begint te rafelen niet aantrekken. Als dit aantrekken blijvend zal zijn, is het door de Tora verboden; als het tijdelijk is, is het verbod rabbijns (Shabbat 75a; SA 340:6). Evenzo, als een knoop losraakt, mag men niet aan de draad ervan trekken om die vast te zetten (SSK 15:71).

Men mag twee delen van een kledingstuk aan elkaar verbinden met knopen en knoopsgaten, ritssluitingen,[7] drukknopen of klittenband. Men mag dit doen zelfs als men van plan is ze gedurende langere tijd dicht te laten. Deze verbindingen zijn gemaakt om te openen en te sluiten, dus de verboden van naaien en scheuren zijn niet van toepassing op het openen en sluiten ervan, net zoals de verboden van bouwen en afbreken niet van toepassing zijn op het openen en sluiten van ramen of deuren (zie hieronder 15:3).

Men mag aan een trekkoord trekken om een capuchon of jas dicht te trekken, omdat dit geen naaien is maar normaal gebruik van de kleding. Bovendien verschilt het gebruik van het trekkoord van naaien, aangezien het over het algemeen heel los door zijn omhulling is geregen. Men mag ook een trekkoord dichttrekken dat door lussen aan de taille is geregen (zie SA 340:7).

Men mag twee delen van een kledingstuk met een veiligheidsspeld verbinden, aangezien dit niet op naaien lijkt. Sommigen zijn hierin streng, maar de halacha volgt het soepele standpunt. Wie streng is en zich onthoudt van het gebruik van een veiligheidsspeld die hij van plan is gedurende langere tijd te laten zitten, verdient lof. Een broche daarentegen mag aan kleding worden bevestigd, zelfs voor langere tijd, omdat die geen twee stukken stof verbindt.

Net zoals naaien door de Tora verboden is, zo is ook het bevestigen van het ene ding aan het andere verboden, wat een tolada van Tofer is. Daarom mag men geen papieren of stukken stof aan elkaar bevestigen. Als de bevestiging langdurig is, is het door de Tora verboden, terwijl als die tijdelijk is het verbod rabbijns is (zie SHT 303:68).

Evenzo is het door de Tora verboden om papieren aan elkaar te nieten. Aangezien de nietje de papieren met twee gaatjes verbindt, lijkt dit op het naaien van twee steken. Maar men mag papieren met een paperclip bij elkaar houden, aangezien dit een uitwendig verbindingsstuk is dat ze in het geheel niet werkelijk samenvoegt.

[7]. Men mag een kapotte ritssluiting niet repareren, omdat dit het repareren van een kli zou vormen. Als die niet helemaal kapot is en gerepareerd kan worden door hem eenvoudigweg op en neer te bewegen, is dit toegestaan (SSK 15:78).

Bron ↗