07. Diverse wetten

Men mag geen pudding maken als het mengsel dik genoeg is dat het niet gegoten kan worden. Pudding die los en gietbaar is, mag echter met een shinui worden gemaakt. Zoals we hierboven in deel 4 hebben gezien, moet men met de droge ingrediënten beginnen en dan de natte toevoegen, en men moet met een shinui mengen (Igrot Moshe, OĤ 4:74, Lash §7). Laten we herhalen dat deze shinui kan bestaan in het roeren met een heen-en-weer- of loodrechte beweging in plaats van de normale ronddraaiende beweging. Als dit niet herkenbaar is als een shinui, moet de lepel na het voltooien van elke roerbeweging uit het mengsel worden gehaald.

Men mag geen geleidessert bereiden door poeder en water met elkaar te mengen. Hoewel het mengsel los begint, hardt het uiteindelijk uit. Aldus overtreedt iemand die water met geleipoeder mengt de melacha van Lash (zie n. 6 hierboven).

Men mag geen instant-aardappelpuree bereiden, aangezien het toevoegen van water om de aardappelpuree te reconstitueren een dik mengsel vormt. Men mag echter instant-couscous bereiden door er water uit een kli sheni op te gieten en het met een shinui te roeren.[11]

Iedereen is het erover eens dat groenten die niet fijn zijn gesneden met olie of mayonaise gemengd mogen worden. Aangezien de stukjes niet piepklein zijn, vormen ze geen mengsel. Als de stukjes echter fijn zijn gesneden, zijn de poskim het er niet over eens of men ze met mayonaise mag mengen. Sommigen menen dat men dit mag doen zolang de groenten geen vaste massa vormen (Maharshal). Anderen menen dat het, als ze aan elkaar hechten, ook al vormen ze geen vaste massa, verboden is (Taz). Wie wil mag soepel zijn, maar hij moet de groenten met een shinui mengen, en de salade kort vóór de maaltijd bereiden (MB 321:68; zie deel 5, nn. 8-9).

Het bereiden van eiersalade is ook aan onenigheid onderhevig. Aan de ene kant zijn er redenen om soepel te zijn: alle ingrediënten (eieren, ui en mayonaise) zijn al eetbaar, en het wordt geen homogeen mengsel zoals deeg. Aan de andere kant vormt het in het algemeen wel een dik mengsel. In de praktijk mag men eiersalade bereiden. De eieren mogen met een vork worden fijngemaakt, zolang het mengen met een shinui wordt gedaan en de bereiding voor vrij onmiddellijke consumptie plaatsvindt.

Dezelfde procedure moet worden gevolgd bij het maken van tonijnsalade met eieren en mayonaise en bij het maken van gehakte lever met eieren. Hoewel het mengsel dat ze vormen homogeen is, mag men ze met een shinui mengen voor vrij onmiddellijke consumptie.[12]

[11]. De poskim zijn het er niet over eens of men een mengsel mag vormen met matzemeel. Velen verbieden dit, met de stelling dat het matzemeel zodanig is bewerkt dat zijn oorspronkelijke kneden van vóór de matze niet langer relevant is (Taz; MB 321:57). Anderen zijn geneigd soepel te zijn (AHS ad loc. 20; Maharsham). Aangezien de kwestie in twijfel staat, moet een shinui worden toegepast. Het bereiden van couscous is minder problematisch, aangezien men zou kunnen stellen dat de afzonderlijke korrels niet echt aan elkaar plakken; in elk geval moet, om elke twijfel te vermijden, ook bij het maken hiervan een shinui worden toegepast.[12]. SSK 8:28 staat toe dat men eiersalade maakt met een shinui, zelfs wanneer het een dik mengsel wordt (zoals het toestaat eieren en gekookte aardappelen met een vork fijn te maken), en voegt in n. 92 toe dat dit het wijdverbreide gebruik is. Het stelt een aantal redenen voor deze versoepeling voor. Om te beginnen is het ei gekookt en klaar om te eten, en de salade is niet echt één homogeen mengsel. Bovendien wordt, als de eiersalade voor een maaltijd wordt bereid, slechts een kleine hoeveelheid bereid, wat als een shinui telt. We moeten daaraan toevoegen dat, zoals we hierboven in n. 9 hebben gezien, men volgens Rashba een mengsel mag vormen wanneer men het gerecht voor onmiddellijke consumptie bereidt. Verder menen sommigen dat Lash alleen van toepassing is op voedsel dat in de grond groeit. Aan de andere kant beschouwen sommigen eiersalade als vergelijkbaar met groenten, en zijn streng als ze een mengsel vormen (Hilkhot Shabbat Be-Shabbat 13:31). Zoals we in deel 5 hebben gezien, mag men bij twijfel met een shinui mengen. Dit heeft een bijkomend voordeel, aangezien het waarschijnlijk is dat als men met een shinui mengt, het mengsel niet tot een vaste massa zal integreren.

Bron ↗