05. Oliën, parfums, crèmes en lotions aanbrengen

Men mag op Shabbat olie op de handen of het lichaam aanbrengen op de manier waarop mensen zich gewoonlijk zalven voor genot. Evenzo mag een vrouw haar haar of lichaam inwrijven met geparfumeerde olie. Het is waar dat de Wijzen het parfumeren van een kledingstuk verboden, omdat het geuren van kleding Molid (het voortbrengen van iets nieuws dat voorheen niet bestond) met zich meebrengt, wat lijkt op het verrichten van een melacha (Beitza 23a; Beit Yosef en Rema 511:4). Er is echter geen verbod op het aanbrengen van parfum op het lichaam of het haar, omdat de geur volledig ondergeschikt is aan het lichaam, en daarom wordt het niet beschouwd als het voortbrengen van iets nieuws.[2]

Hoewel men zijn lichaam met olie mag inwrijven, mag men geen crème aanbrengen vanwege het verbod van Memare'aĥ, dat een tolada is van Memaĥek (zie hieronder 18:6). Memaĥek verwijst naar het gladmaken van ruwe oppervlakken zoals leer of hout, terwijl Memare'aĥ het gelijkmatig aanbrengen van een substantie op een voorwerp inhoudt om het glad te maken.

Daarom mag men geen enkele soort crème of zalf op de huid aanbrengen, omdat men daarbij de crème op de huid uitsmeert. Sommigen werpen tegen dat dit niet verboden zou moeten zijn, aangezien de crème bedoeld is om door het lichaam te worden opgenomen in plaats van op het oppervlak van de huid te blijven. Dit is echter onjuist, aangezien zelfs wanneer men wil dat de crème wordt opgenomen, men ook wil dat een deel ervan op het oppervlak van de huid blijft om deze glad te maken. Daarom is het verbod van Memare'aĥ van toepassing. Daarentegen is er, als de crème waterig is, zodat deze zich zal verspreiden als hij op een oppervlak wordt achtergelaten, geen verbod van Memare'aĥ, en mag men hem op het lichaam aanbrengen.[3]

Vloeibaar insectenwerend middel mag op Shabbat worden gebruikt, maar als het een vaste stof is, mag men het niet op het lichaam uitsmeren vanwege het verbod van Memare'aĥ.

Iemand die mild ongemak ervaart, mag geen medicinale olie aanbrengen. Bovendien mag een gezond persoon geen medicinale olie voor genot aanbrengen, aangezien de Wijzen het gebruik van geneesmiddelen op Shabbat verboden. Maar als iemand werkelijk lijdt, mag hij medicinale olie gebruiken. Als deze olie ook door gezonde mensen wordt gebruikt, dan mag, aangezien het niet duidelijk zal zijn dat deze medicinaal wordt gebruikt, zelfs iemand die ongemak ervaart hem aanbrengen (SA 327:1; hieronder 28:4-5). De wetten met betrekking tot massage, zowel professioneel als amateuristisch, zullen hieronder worden uitgelegd (28:13).

[2]. Sommigen verbieden het lekker laten ruiken van het lichaam, vanwege Molid (Taz 511:8; MA 511:11; Ben Ish Ĥai, Jaar 2, Tetzaveh 11). Aan het andere uiterste menen sommigen dat men een kledingstuk met geur mag doordringen (Rishon Le-Tziyon, gebaseerd op Rif, Rambam en Rosh). De meeste poskim menen echter dat men, hoewel men kleding niet lekker mag laten ruiken, het lichaam wel lekker mag laten ruiken (MB 128:23; Yeĥaveh Da'at 1:31; SSK 14:36).[3]. Als men zou willen dat alle crème door het lichaam wordt opgenomen en niets op de huid achterblijft, dan is er geen verbod van Memare'aĥ (MA 316:24; MB ad loc. 49). Daarom mag, als iemand zo ziek is dat hij op Shabbat medische behandeling mag ondergaan, en hij een crème nodig heeft, deze op de huid worden uitgesmeerd en ingewreven totdat hij volledig door het lichaam is opgenomen (Da'at Torah 328:26; R. Shlomo Zalman Auerbach geciteerd in SSK hfdst. 33 nt. 64). Echter, degenen die cosmetische crème gebruiken voor genot of schoonheid willen niet dat deze volledig wordt opgenomen. Zij willen juist dat een deel op het oppervlak van de huid blijft, om deze glad en mooi te maken. Daarom is het krachtens de Tora-wet verboden om die crème aan te brengen.

Bron ↗