07. Het laatste tijdstip om Havdala te maken

Wie op zaterdagavond geen havdala over een kos heeft gemaakt — of dat nu kwam door omstandigheden buiten zijn macht, zoals een soldaat op missie, door vergeetachtigheid, of zelfs opzettelijk — mag volgens de meerderheid van de Rishonim (Rambam, Tosafot, Rosh) havdala maken tot het einde van dinsdag, aangezien de eerste drie dagen van de week verbonden zijn met de voorgaande Shabbat.

Anderen menen dat een gemiste havdala alleen op zondag kan worden ingehaald (Ge'onim), en er is iemand die meent dat zelfs dit alleen geldt als men sinds het einde van Shabbat niets heeft gegeten (Behag). Sommigen volgen deze opvatting en maken havdala over een kos slechts tot zondag, en alleen op voorwaarde dat er op zaterdagavond niets is gegeten (Ben Ish Ĥai; Kaf Ha-ĥayim 299:26).

In de praktijk menen echter de meeste poskim dat wie op zaterdagavond geen havdala heeft gemaakt, ook al heeft hij gegeten, vóór het einde van dinsdag havdala over wijn met de berakha moet maken (SA en Rema 299:6; MB 19). Dit geldt voor de berakhot van Ha-gafen en Ha-mavdil, maar de berakhot over geuren en vuur worden alleen op zaterdagavond gemaakt. Want het is alleen op zaterdagavond dat we de ziel moeten verkwikken met de geur van de welriekende kruiden, en de berakha over vuur werd specifiek ingesteld om te gedenken aan het vuur dat Adam op zaterdagavond ontdekte. Geen van beide is op zondag relevant.

Bron ↗