06. Het Jemenitische en Asjkenazische gebruik aangaande het koken van vloeistoffen

Zoals we hebben gezien, is volgens Rambam, Rosh en Ran het principe van ein bishul aĥar bishul zowel op vloeistoffen als op vaste stoffen van toepassing. Aldus mag men, zolang de vloeistoffen volledig gekookt waren, deze tot yad soledet bo opwarmen, zelfs als ze nu zijn afgekoeld.

Er zijn veel Jemenitische Joden die consequent Rambams uitspraken doorheen de halacha volgen. Daarom mogen zij, indien zij op vrijdagavond soep serveren en deze vervolgens in de koelkast zetten, de soep op de dag van Shabbat uit de koelkast halen en deze opwarmen. Dit is de wet voor sauzen en alle andere vloeistoffen eveneens.

Asjkenaziem volgen Rema, wiens opvatting een soort compromis is tussen de twee voorgaande. Indien een vloeistof is afgekoeld tot het punt waarop men deze normaal gesproken daarom niet zou nuttigen, dan mag men deze niet tot yad soledet bo opwarmen. Maar indien deze nog warm is, mag men deze tot yad soledet bo opwarmen. Dit komt omdat Rema fundamenteel de positie van Rambam aanvaardt dat ein bishul aĥar bishul ook op vloeistoffen van toepassing is. Naar zijn opvatting is het echter rabbijns verboden om een vloeistof op te warmen indien deze volledig is afgekoeld.[5]

Wanneer iemand die de positie van Shulĥan Arukh of Rema volgt te gast is in het huis van een Jemeniet die Rambam volgt, mag hij soep eten die zijn gastheer op Shabbat heeft verwarmd. Aangezien de gastheer de halacha volgt op basis van de geaccepteerde praktijk van zijn gemeenschap, mag elke Jood zijn voedsel le-khatĥila eten (zie MB 318:2).

Wie echter de Shulĥan Arukh of Rema volgt, mag iemand die Rambam volgt niet vragen soep voor hem te verwarmen. Aangezien zijn eigen gemeenschap het opwarmen van soep verbiedt, mag hij zijn vriend niet vragen het voor hem te doen. Maar indien hij zijn vriend uitnodigt om met hem te eten, mag zijn vriend zijn eigen gebruik volgen en soep voor zichzelf verwarmen. In een dergelijk geval mag de gastheer er eveneens van eten.

[5]. Dit wordt uitgelegd in Nishmat Adam 20:8; Ĥazon Ish, OĤ 37:13; en Igrot Moshe, OĤ 4:74:2. De redenering is hetzij dat het op koken lijkt, hetzij dat wij bang zijn dat mensen ertoe zouden kunnen komen daadwerkelijk te koken. Sommigen menen dat het volgens Rema, indien de soep volledig is afgekoeld, door de Tora-wet verboden zou zijn deze op te warmen (zie MA 253:37; Tehila Le-David §33). De logica hierachter is dat zolang het nog warm is en nog als warm voedsel gegeten kan worden, het nog als gekookt wordt beschouwd. Indien het echter volledig is afgekoeld en niet langer als warm kan worden beschouwd, dan is het oorspronkelijke koken ervan tenietgedaan, en is het kookverbod opnieuw op het voedsel van toepassing. (Men zou kunnen suggereren dat zolang het warm blijft, het als een ma'akhal ben Derusa'i wordt beschouwd. Zie Eglei Tal 14 en Shabbat Ke-halakha, pp. 136, 182.)

Bron ↗