11. Meten voor medische doeleinden en het gebruik van een thermometer

Wanneer het medisch noodzakelijk is, mag men een gewone kwikthermometer gebruiken om iemands temperatuur op te nemen. Men mag ook een handmatige bloeddrukmeter gebruiken. Hoewel men zonder een aanzienlijke noodzaak op Shabbat geen dingen mag meten, aangezien dit een doordeweekse activiteit is, is het niettemin toegestaan voor een mitswa of medische noodzaak (SA 306:7 en 328:43; hierboven 22:6). Het is ook toegestaan een thermometer uit te schudden zodat het kwik samentrekt (SSK 40:2).

Sommigen oordelen soepel en staan een zieke toe een thermometerstrip te gebruiken, die de lichaamstemperatuur weergeeft wanneer hij op het voorhoofd wordt geplaatst. Zij menen dat dit niet als Kotev wordt beschouwd, aangezien de cijfers al op de strip zijn afgedrukt, en de temperatuur ze slechts voor korte tijd zichtbaar maakt, waarna ze verdwijnen (Yeĥaveh Da’at 4:29). Anderen menen dat het gebruik van dit soort thermometer rabbijns verboden is, en beschouwen het als tijdelijk schrijven (SSK 40:2). Aangezien het een rabbijnse wet is, mag men in een geval van noodzaak soepel zijn (Tzitz Eliezer 14:30; zie Harĥavot 18:4:4).

De poskim verschillen van mening over de vraag of men op Shabbat een medische test mag uitvoeren die kleur doet verschijnen. Sommigen verbieden dit op grond van Tzove’a. Anderen staan het toe, aangezien men niet geïnteresseerd is in de kleur, maar alleen in het testresultaat. Le-khatĥila dient men streng te zijn, maar wanneer het noodzakelijk is, mag hij soepel zijn, aangezien dit een geval van onzekerheid omtrent rabbijnse wet is (zie SSK 33:20, en Harĥavot).

Bron ↗