07. De betekenis van Melaveh Malka

De Wijzen verklaren dat het een mitswa is om op zaterdagavond de tafel te dekken voor de melaveh malka-maaltijd (lett. “het begeleiden van de koningin”), waarmee wij Shabbat bij zijn vertrek eren (Shabbat 119b). Wanneer iemand afscheid moet nemen van een dierbare en geliefde gast die hij niet wil laten gaan, begeleidt hij hem een eind weegs om nog een beetje langer bij hem te kunnen zijn. Zo ook moeten wij Shabbat bij zijn vertrek begeleiden. Ondanks het feit dat hij voorbij is, blijven wij zijn heiligheid savoureren en eraan genieten.

Op Shabbat worden wij gezegend met extra heiligheid op alle gebieden van het leven, materieel en geestelijk, zoals tot uitdrukking gebracht door gebed en maaltijden. Ons doel is om het licht van Shabbat uit te breiden naar de weekdagen. Arizal legt uit dat wij, door op zaterdagavond Vi-yhi No’am (Tehilim 90:17–91:16) te zeggen in Ma’ariv, de extra geestelijke heiligheid van Shabbat uitbreiden naar de weekdagen, en vragen dat Gods genade op al onze ondernemingen mag rusten. Door melaveh malka breiden wij het licht van heiligheid uit naar ons eten gedurende de hele week.

Wij hebben een overlevering dat er een bot in het menselijk lichaam is dat het luz wordt genoemd. Dit bot had geen baat toen Adam van de Boom der Kennis at; daarom rot dit bot niet, ook al werd als gevolg van de zonde de dood over de mensheid afgekondigd. Bij de opstanding der doden zal de herleving van ieder individu vanuit het luz beginnen. Dit bot, zo wordt ons verteld, wordt uitsluitend gevoed door melaveh malka (Kaf Ha-ĥayim 300:1-2; Vayikra Rabba 18:1).

Wie bijzonder vroom is, bereidt speciaal voedsel voor melaveh malka. De Talmoed (Shabbat 119b) verhaalt dat het huishouden van R. Abahu de gewoonte had om op zaterdagavond een kalf te slachten om bij de melaveh malka te serveren. R. Abahu at een van de nieren ervan. Toen de zoon van R. Abahu opgroeide, vroeg hij waarom het nodig was elke zaterdagavond een heel kalf te slachten. Hij opperde dat het zinniger was om een nier over te laten van het kalf dat op vrijdag was geslacht, en die op zaterdagavond te eten. De familie luisterde naar hem en bewaarde een deel van het vlees van vrijdag voor zaterdagavond. Er kwam een leeuw langs die het kalfsvlees verslond dat voor zaterdagavond bestemd was. Zo schoten zij er niets mee op. De Gemara vertelt ons dit verhaal om ons te leren dat het juist is om de extra moeite te doen en speciaal voedsel voor melaveh malka te bereiden, in plaats van slechts Shabbat-restjes te eten.

Bron ↗