09. Het schoonmaken van de vloer en het uitvoeren van reparaties

Als de vloer vuil is, en het in zo'n staat laten Shabbat onteert, mag men de vloer vegen. Een binnenplaats mag echter niet worden geveegd, omdat men uiteindelijk de grond zou kunnen egaliseren en daarmee Boneh zou overtreden (zie sectie 2 hierboven, nt. 1).

Daarentegen mag men de vloer niet dweilen, aangezien het ongedweild laten van de vloer Shabbat niet onteert zoals het ongeveegd laten ervan dat doet, en er is zorg dat iemand die een gebied met een harde vloer heeft gedweild uiteindelijk ook een aarden vloer zal dweilen, wat het egaliseren van de grond zou inhouden en daarmee een overtreding van Boneh. (SA 337:3; MB ad loc. 3). Echter, als er water op de vloer is gemorst, mag men het water verwijderen met een trekker (SSK 23:7).

Als een bepaalde plek op de vloer bijzonder vuil is geworden, bijvoorbeeld als er sap op is gemorst, mag men er een beetje water op gieten en het vervolgens ofwel met een trekker wegvegen ofwel opnemen met iets dat normaal gesproken niet zou worden uitgewrongen (R. Shlomo Zalman Auerbach, aangehaald in SSK hfdst. 23 nt. 30; Yalkut Yosef 337:2). Als de hele vloer vuil is, heeft iemand die soepel is en er water op giet en het met een trekker wegveegt, een opvatting om op te steunen (Or Le-Tziyon 43:8).

Als klompen gras een afvoerpijp blokkeren, waardoor water terugstroomt op het dak en het huis binnenlekt, staan de Wijzen toe op de klomp te stappen om de blokkade los te maken en te verwijderen. Normaal gesproken is zelfs het repareren van iets met een shinui rabbijns verboden, maar in dit geval, waar anders verlies zou worden geleden, staan de Wijzen het toe (Ketubot 60a; SA 336:9).

Op basis hiervan verbieden sommigen het ontstoppen van een gootsteen met een ontstopper. Zij menen dat de Wijzen het verwijderen van blokkades alleen toestaan als er een shinui wordt gebruikt, maar het gebruik van een ontstopper om een blokkade los te maken is de normale manier om dit probleem aan te pakken. Het is dus verboden volgens de Tora-wet, en zelfs in een tijd van nood mag men niet soepel zijn (Yabi’a Omer 5:33; R. Yosef Shalom Elyashiv). Daarentegen staan anderen dit toe, en menen dat een blokkade die met een ontstopper kan worden losgemaakt geen volledige blokkade is, en dat het losmaken ervan dus niet als een echte reparatie wordt beschouwd. Bovendien wordt de verbetering die wordt aangebracht niet aan de pijp zelf gedaan. Men maakt eenvoudigweg het slijk los dat hem verstopte (Minĥat Yitzĥak 5:75; R. Shlomo Zalman Auerbach, aangehaald in SSK 12:18; Menuĥat Ahava 3:24:29). In de praktijk is het, in een geval van nood, gepast dat twee personen de ontstopper vasthouden en samen de afvoer ontstoppen. Op deze manier zou, zelfs volgens de strenge opvatting, het verbod slechts rabbijns zijn; en bij twijfel over een rabbijnse mitswa volgt de halacha de soepele positie. (Zie hierboven 9:3 en nt. 1.)

Allen zijn het erover eens dat men een blokkade niet mag verwijderen met professionele apparatuur zoals een loodgietersveer. Het is volgens de Tora-wet ook verboden om de pijp onder de gootsteen uit elkaar te halen om hem van slijk te ontdoen en hem vervolgens weer in elkaar te zetten.

Men mag afval verwijderen dat zich in het gootsteenzeefje ophoopt. Het is niet nodig dit met een shinui te doen, omdat deze handeling niets repareert; men verwijdert eenvoudigweg vuil (SA 308:34; SSK 12:17; hieronder 22:12).

Men mag een piepend deurscharnier of het wiel van een kinderwagen niet oliën, aangezien dit als een reparatie wordt beschouwd (SSK 23:43; 28:53). Als een panty begint te scheuren (of een “ladder” krijgt), mag men geen nagellak of zeep aan het uiteinde van de ladder aanbrengen om verder scheuren te voorkomen, omdat dit de panty versterkt (SSK 15:77).

Bron ↗