03. Gebruiken met betrekking tot Havdala

Aangezien de Wijzen verordonneerden dat havdala over wijn wordt opgezegd, dient de beker tijdens havdala te worden vastgehouden. Hij wordt in de rechterhand gehouden, aangezien dat de belangrijkere hand is. Deze voorkeur voor de rechterhand geldt voor alle berakhot: wanneer een berakha over iets wordt gemaakt, dient het voorwerp in de rechterhand te worden gehouden. Dienovereenkomstig dient degene die havdala maakt, bij het maken van de berakha over geur de geur in zijn rechterhand te houden. Gedurende die tijd laten velen de beker wijn op een schoteltje rusten. Later, wanneer zij bij de berakha van Ha-mavdil komen, pakken zij de beker weer op. Sommigen verfraaien de mitswa door de beker zelfs vast te houden terwijl zij de berakhot over de geur en de kaars maken. Aangezien de rechterhand vrij moet zijn om de geur op te pakken en om naar de vlam van de kaars te kijken, pakken zij de beker in hun linkerhand. Wanneer zij bij Ha-mavdil komen, brengen zij de beker terug naar hun rechterhand (SA 296:6; MB ad loc.).

Sommigen hebben het gebruik om te zitten voor havdala, aangezien de luisteraars door te zitten vaststellen dat zij hun verplichting met deze opzegging van havdala willen vervullen (SA 296:6). Anderen staan gebruikelijk, waarmee zij respect tonen voor Shabbat bij haar vertrek (Rema). In dat geval moeten zij, om duidelijk te maken dat iedereen voornemens is zijn verplichting te vervullen door naar havdala te luisteren, zich rond degene die havdala maakt scharen. Be-di'avad, als iemand op een afstand stond maar aandachtig naar de havdala luisterde, heeft hij zijn verplichting vervuld.

Zoals het geval is bij elke kos shel berakha (een beker wijn die verbonden is met het verrichten van een mitswa), dient men ervoor te zorgen dat de beker zowel van binnen als van buiten schoon is. Velen maken er een punt van om een fraaie kelk voor havdala te gebruiken. De beker moet een revi'it kunnen bevatten (ongeveer 75 ml, en 150 ml volgens Ĥazon Ish; zie 6:5 hierboven). Als de beker een grotere inhoud heeft, is het een mitswa om hem met wijn te vullen, aangezien het passend is de berakha te eren met een volle beker. Hoewel het in de meeste gevallen van een kos shel berakha (bijv. voor kiddoesj of bij een bruiloft) de voorkeur verdient om de beker niet helemaal tot het punt van overlopen te vullen, hebben velen het gebruik om de havdala-beker te vullen tot het punt dat hij een beetje overloopt, aangezien dit een symbool van zegen is (Rema 296:1, en zie 6:6 hierboven voor de rest van de wetten betreffende een kos shel berakha).

Idealiter behoort degene die havdala maakt de gehele revi'it wijn in de beker te drinken, zodat hij een berakha aĥarona over de wijn kan opzeggen. Niettemin is het, om de mitswa van havdala te vervullen, voldoende om een melo lugmav te drinken (zie hierboven, 6:5, en n. 6 ad loc. betreffende een geval waarin men niet een volle wang dronk; zie ook Peninei Halakha: Berakhot 10:10).

Het publiek moet stil blijven totdat degene die havdala maakt klaar is met het drinken van een melo lugmav; aangezien het een mitswa is om havdala over een beker wijn te maken, is havdala pas voltooid wanneer degene die havdala maakt een melo lugmav drinkt. Be-di'avad, als een luisteraar spreekt voordat degene die havdala maakt uit de beker dronk, heeft hij toch zijn verplichting vervuld (SSK 60:39 en 48:6; zie hierboven, hfdst. 6 n. 10).

Bron ↗