11. Kore'a

Het repareren van een kledingstuk vereist soms dat het wordt gescheurd om opnieuw genaaid te kunnen worden. Dit scheuren vormt de melacha van Kore'a. Scheuren om te naaien is een overtreding van een Tora-verbod. In de Mishkan knaagden wormen soms gaten in de gordijnen. Het gat zo herstellen zou het gordijn gekreukt achterlaten. Daarom moest het gordijn uit elkaar gescheurd en opnieuw genaaid worden.

Doelgericht, opbouwend ("le-to'elet") scheuren is door de Tora verboden. Een voorbeeld hiervan is het uitleggen van een zoom om een kledingstuk te verlengen. Niet-doelgericht, afbrekend scheuren is rabbijns verboden.

Het van een rol scheuren van plastic zakken of plastic tafelkleden om ze te gebruiken is door de Tora verboden. Evenzo is het scheuren van toiletpapier om het te gebruiken door de Tora verboden. Sommigen menen dat scheuren langs de perforaties ook een overtreding van de melacha van Meĥatekh is. Toiletpapier scheuren met een shinui is een rabbijnse overtreding. In tijd van nood, zoals om ernstige gêne te vermijden, staan de Wijzen toe hun verordeningen te overtreden. Daarom mag iemand die zich in een situatie bevindt waarin hij zich niet kan afvegen zonder toiletpapier te scheuren, het scheuren om zijn waardigheid te bewaren. Hij dient dit te doen met een shinui, zoals het met zijn ellebogen van de rol trekken van het papier. Hij moet erop letten dat hij niet langs de perforaties scheurt (SA 312:1; MB ad loc. 12; SSK 23:19; Orĥot Shabbat 11:40).

Als een boek enkele ongesneden bladzijden heeft, is het door de Tora verboden om die op Shabbat te snijden. Als de bladzijden correct waren gesneden, maar door een verdwaald restje lijm aan elkaar zijn gaan plakken, mogen ze worden gescheiden; dit is omdat ze per ongeluk aan elkaar zijn gaan plakken, zonder bedoeling van blijvende bevestiging (MA 340:18; MB ad loc. 45). Men mag geen tissues uit elkaar trekken die niet correct waren gesneden en daardoor op sommige plaatsen nog gedeeltelijk aan elkaar vastzitten.

Net zoals het bevestigen van papieren of stukken stof een tolada van Tofer is, is het scheiden van deze bevestigde voorwerpen een tolada van Kore'a. Daarom mag men geen bladzijden scheiden die aan elkaar zijn geniet. Evenzo mag men geen bladzijde uit een schrijfblok scheuren.

Men mag een zak met voedsel openscheuren, net zoals men een sinaasappel mag pellen om die te eten. Dit is omdat het scheuren of pellen niet omwille van de zak of de schil is, maar om te eten wat erin zit. Evenzo mag men de bovenkant van een dichtgelijmde zak suiker openen. Sommigen zijn streng en staan dit niet toe, maar het soepele standpunt is het voornaamste (hieronder 15:12).

Als men er niet in geslaagd is de fabriekslabels van een nieuw kledingstuk te verwijderen vóór Shabbat, mag hij de plastic draad die het aan het kledingstuk verbindt op Shabbat doorknippen; de labels zitten slechts losjes aan de kleding vast en worden dus niet beschouwd als eraan genaaid.[8]

[8]. Volgens BHL 314:8 s.v. "ĥotalot" is er hier geen verbod op het scheuren van een draad, aangezien alleen scheuren om te naaien door de Tora verboden is. Hoewel de Wijzen zelfs scheuren dat niet bedoeld is om te naaien verboden, verboden zij niet het scheuren van een draad die onmogelijk te naaien is. Niettemin mag men geen draad scheuren die aan de rand van een kledingstuk vastzit, omdat dit beschouwd wordt als het aanbrengen van de laatste hand aan de kleding, een overtreding van Makeh Be-fatish. Dit volgt de strengheid die te vinden is in Menuĥat Ahava 3:16:8, in tegenstelling tot de soepelheid die te vinden is in Orĥot Shabbat hfst. 11 n. 26.Als een stomerij een label zo aan een kledingstuk heeft geniet dat het label niet zichtbaar is, dan dient het niet verwijderd te worden. Als het zichtbaar is, en mensen er gewoonlijk niet mee zichtbaar naar buiten zouden gaan, mag men in tijd van noodzaak vertrouwen op degenen die menen dat dit een onbestendig soort naaien is, en het verwijderen. (Zie Rema 317:3; MB ad loc. 21; Yeĥaveh Da'at 6:24.)

Een brief openen: De poskim zijn het oneens of men op Shabbat een verzegelde brief mag openen wanneer er een kans is dat de inhoud ervan relevant is voor Shabbat. Volgens Pri Ĥadash, Ĥayei Adam en MB 340:41 is dit verboden vanwege Kore'a. Volgens Maharil, Taz en MA is dit echter toegestaan, omdat het zegel ervan bedoeld was om tijdelijk te zijn. In tijd van nood mag men zo'n brief openen, zolang men er een punt van maakt om hem open te rijten en zo de envelop te vernielen (Ĥazon Ish en Yeĥaveh Da'at 6:24).

Bron ↗