Shabbat · 11. Borer (Scheiden)

10. Watermeloenzaden en rot fruit verwijderen

Tijdens het snijden van een watermeloen mag men de zaden verwijderen door elke schijf uit te schudden. Eventuele zaden die achterblijven mogen met de hand of met een mes worden verwijderd, omdat dat de gewone manier is om watermeloen te eten. Dit op voorwaarde dat het voor onmiddellijke consumptie gebeurt. Le-khatĥila moet men de zaden met een of andere vorm van shinui verwijderen (Ben Ish Ĥai, Jaar 2, Beshalaĥ 7). Sommigen zijn streng en eisen dat men het stuk watermeloen in zijn mond steekt en de zaden daaruit verwijdert (Ĥazon Ish 54:1), maar in de praktijk stellen de meeste poskim dat de zaden mogen worden verwijderd voordat de watermeloen in de mond wordt gestoken, omdat dat de gewone manier van eten is.[11]

Als een fruitschaal een mengsel bevat van goed fruit en fruit dat begonnen is te rotten, mag men al het fruit verwijderen dat men wil eten of aan gasten wil voorzetten bij de aanstaande maaltijd (MB 319:7). Als hij niet van plan is al het goede fruit nu op te eten, maar bang is dat het rotte fruit het goede fruit in de schaal zal doen rotten, kan hij alle vruchten uitspreiden zodat ze elkaar niet langer raken, maar hij mag het goede fruit en het slechte fruit niet in afzonderlijke stapels scheiden.

Bij een gedeeltelijk rotte vrucht wordt het punt waar het rotte deel het goede deel raakt als een mengsel beschouwd. Daarom is het afsnijden van het rotte stukje verboden, omdat dat het verwijderen van psolet uit okhel zou zijn. De oplossing is om wat van het goede deel samen met het rotte deel weg te snijden.


[11].Kaf Ha-ḥayim 319:47 en Yalkut Yosef 319:63 zijn soepel, in navolging van Ben Ish Ḥai. Igrot Moshe OḤ 4:74, Borer 7 is soepel wanneer men geen andere optie heeft en voor het voeden van een baby. SSK 3:17 haalt beide opvattingen aan en voegt toe dat wie soepel is en de zaden voor het eten verwijdert, een mening heeft om op te steunen. In n. 34 stelt SSK dat R. Shlomo Zalman Auerbach soepel is omdat dit de manier is waarop de watermeloen wordt gegeten. Hij wijst erop dat dit geval minder problematisch is dan het verwijderen van graten uit vis. Dat komt doordat het mogelijk is om een graat samen met wat vis te verwijderen, de combinatie in zijn mond te steken, de vis te eten en de graat weg te gooien. Daarentegen kan dit niet met watermeloenzaden. De vele poskim die het verwijderen van visgraten voor het eten van de vis toestaan, zouden zeker soepel zijn met betrekking tot het verwijderen van watermeloenzaden voor het eten van de watermeloen.