Shabbat · 10. Bishul (Koken)

12. Megis (Roeren of mengen)

Het roeren van voedsel in een pot helpt het beter en gelijkmatiger te koken, en daarom overtreedt iemand die op Shabbat voedsel roert dat niet volledig gekookt is, een Tora-verbod. De handeling van het roeren staat in de rabbijnse literatuur bekend als megis. Zelfs als het voedsel niet langer op het vuur staat, is het volgens de Tora-wet verboden om het te roeren, zolang het niet volledig gekookt is en yad soledet bo is. In het licht hiervan verboden de Wijzen het verwijderen van voedsel uit een pot die voedsel bevat dat nog niet volledig gekookt is, zelfs nadat de pot van de plata is gehaald, omdat de daaruit voortvloeiende beweging in de pot roeren zou vormen. Alleen wanneer het voedsel is afgekoeld en niet langer yad soledet bo is, mag men het voedsel dat men wil eruit halen.

Echter, zodra het voedsel klaar met koken is en gereed is om gegeten te worden, is er geen probleem van Bishul meer, en mag men eruit halen wat men wil (SA 318:18). Dit is de gewoonte van veel Sefardim. In elk geval moet men het voedsel niet roeren terwijl het nog op het vuur staat, omdat dit op koken lijkt (Yalkut Yosef 318:43).

De gewoonte van Asjkenaziem en sommige Sefardim is om strenger te zijn. Zolang het voedsel nog op de plata staat, halen zij le-khatĥila geen voedsel eruit, zelfs als het volledig gekookt is. In plaats daarvan halen zij eerst de pot van de plata en pas daarna halen zij eruit wat zij willen. Als zij de pot daarna weer op de plata willen terugzetten, moeten zij erop letten de beginselen te volgen voor het terugzetten van voedsel op de plata (sectie 19 hieronder).

In gevallen van noodzaak zijn zelfs degenen die gewoonlijk streng zijn mild, en staan zij toe dat volledig gekookt voedsel uit een pot op het vuur wordt gehaald. Bijvoorbeeld, als een pot op een onafgedekt vuur staat, zodat het verboden zal zijn hem terug te plaatsen als hij van het vuur wordt gehaald (zie sectie 19), mag men voedsel uit de pot halen terwijl deze nog op het vuur staat. Dit komt doordat er technisch gezien, zodra het voedsel volledig gekookt is, geen verbod van megis meer is (Ĥazon Ish 37:15; SSK 1:38). Iedereen is het erover eens dat als een pot of metalen boiler vóór Shabbat met kokend water is gevuld en vervolgens tijdens Shabbat op de plata is gelaten, men er op Shabbat water uit mag halen (SSK 1:39).[11]


[11]. Degenen die streng zijn geven voorrang aan Kol Bo, die van mening is dat zolang de pot op een warmtebron rust, of het nu een vlam of een plata is, roeren volgens de Tora-wet verboden is. Hoewel deze positie problematisch is, en de meeste poskim het ermee oneens zijn, geven we er le-khatĥila voorrang aan. Dit is de benadering van Rav Pe’alim 3:45 en Or Le-Tziyon 2:30:15. (Misschien geven zij voorrang aan deze opvatting omdat de handeling van het roeren op koken lijkt.)