07. Thermostaatbedieningen

De wetten omtrent thermostaatbedieningen zijn dezelfde als die omtrent een elektrische tijdschakelaar. Sommige poskim menen dat men een thermostaat niet mag aanpassen. Volgens R. Shlomo Zalman Auerbach en anderen mag men de instelling veranderen als dit zal leiden tot de verlenging van de huidige toestand.

Als men bijvoorbeeld vóór Shabbat de thermostaat van een elektrische, met olie gevulde radiator op gemiddeld had ingesteld, maar op Shabbat merkt dat het warmer is dan hij had verwacht, mag hij de instelling van de thermostaat verlagen zodra deze de radiator heeft uitgeschakeld. Zo zorgt hij ervoor dat de radiator gedurende een langere periode uit blijft, en dat het verwarmingselement gedurende een kortere periode zal werken. Men mag de thermostaat echter niet verlagen terwijl de radiator aan is, omdat dit de huidige toestand verandert door het verwarmingselement eerder te laten uitschakelen.

Als men in de loop van Shabbat wil dat een radiator langer aan blijft, moet hij wachten totdat de radiator is aangeslagen, en de temperatuur van de radiator ten minste yad soledet bo heeft bereikt (ten minste 71 graden Celsius). Dan mag hij de thermostaat hoger zetten zodat de radiator langer aan blijft. Als hij dit echter doet wanneer de temperatuur onder yad soledet bo is, overtreedt hij Bishul, omdat hij de olie binnenin de radiator laat opwarmen. Zodra de radiator is uitgeslagen, is het onder geen enkele omstandigheid toegestaan om de thermostaat hoger te zetten, omdat dit de huidige toestand zal veranderen en ertoe kan leiden dat de radiator onmiddellijk aanslaat.

Dezelfde regels gelden voor airconditioners en koelkasten met handmatige thermostaten. Wanneer de compressor is aangeslagen, mag men de temperatuur verlagen, wat de koelkast of airconditioner langer aan zal houden. Wanneer de compressor is uitgeslagen, mag men de temperatuur verhogen, wat het apparaat langer uit zal houden (Minĥat Shlomo §10; SSK 23:24).

Dit alles veronderstelt uiteraard dat er geen display is die de temperatuur weergeeft. Als de thermostaat echter wordt aangepast door op knoppen te drukken om de temperatuur te veranderen, en dit wordt op een elektronisch display getoond (zoals het geval is bij veel airconditioners), dan is het verboden, zowel vanwege Kotev, als omdat elke druk op een knop rechtstreeks gebruikmaakt van elektriciteit.

Bron ↗