04. Het verbod geldt alleen voor mengsels

Het verbod van Borer geldt alleen wanneer er twee items door elkaar gemengd zijn; als de items niet gemengd zijn, maar eenvoudigweg naast elkaar liggen, is het niet verboden ze te scheiden. Als bijvoorbeeld walnoten en pinda's door elkaar gemengd zijn en men wenst de walnoten onmiddellijk op te eten, mag hij de walnoten uit het mengsel halen, maar hij mag de pinda's niet verwijderen. Als zij daarentegen naast elkaar liggen, mag hij alle pinda's verwijderen om de walnoten te serveren. Aangezien zij niet door elkaar gemengd zijn, is Borer niet van toepassing.

Borer is wel van toepassing op stukken van verschillende soorten vis die door elkaar gemengd zijn. Volgens de hierboven vastgestelde regels mag men de stukken verwijderen die men onmiddellijk wenst op te eten, maar men mag de stukken die men niet wenst op te eten niet verwijderen. Zelfs als de stukken groot zijn, geldt, als zij door elkaar gemengd zijn en het moeite kost om de soort te vinden die hij wil, Borer, aangezien de stukken die hij niet wil voor hem als psolet worden beschouwd. Als echter alle stukken van de vissoort die hij wil onderin een serveerschaal liggen, mag hij de bovenste stukken verwijderen om bij de onderste te komen. Aangezien zij zo gerangschikt zijn dat de ene soort voedsel bovenop ligt en de andere eronder, wordt het scheiden ervan niet als Borer beschouwd (Rema 319:3; BHL s.v. "le'ekhol miyad"; zie SSK hfdst. 3 n. 7).

Is Borer van toepassing op een mengsel van pruimen en perziken? Als er slechts enkele stukken fruit zijn, worden zij, aangezien zij groot zijn, niet als door elkaar gemengd beschouwd, en mag men ze op elke gewenste manier scheiden. Maar als er veel vruchten zijn, worden zij als gemengd beschouwd, en zijn de wetten van Borer van toepassing. Zo mag men ze niet scheiden door derekh melakha, maar hij mag het fruit nemen dat hij onmiddellijk wenst op te eten, aangezien dat derekh akhila is.

Als een pan soep kleine stukjes kip of groente bevat, geldt, aangezien de stukjes klein zijn en het moeilijk is ze te verwijderen, het verbod van Borer. Dit betekent dat men de stukjes uit de soep mag halen en ze onmiddellijk mag opeten, maar hij mag ze niet uit de soep verwijderen om de soep zonder ze op te eten. Bovendien mag hij ze niet verwijderen om ze later op te eten. Maar als er grote stukken vlees in de soep zitten, worden zij, aangezien het niet moeilijk is ernaar te zoeken en ze te verwijderen, niet als gemengd met de soep beschouwd, en is Borer dus niet van toepassing. Daarom mag men de stukken uit de soep halen om de soep op zichzelf op te eten, of om ze later op te eten. Dit is ook het geval met matseballen in heldere soep, aangezien zij niet als gemengd met de soep worden beschouwd.[3]

[3]. De algemene menselijke perceptie bepaalt of iets als Borer wordt beschouwd, en naarmate de samenstellende delen groter worden, is een grotere hoeveelheid ervan nodig om ze als een mengsel te beschouwen. Zie SSK hfdst. 3 n. 7 in naam van R. Shlomo Zalman Auerbach. Zie ook Shevitat Ha-Shabbat, Borer, Be'er Reĥovot §22 en §25; Yalkut Yosef 319:41; en Menuĥat Ahava 2:7:37. Over een verwant onderwerp houden verscheidene poskim staande dat Borer van toepassing is op flessen als zij eruitzien alsof ze door elkaar staan. Als bijvoorbeeld een krat zowel lege als volle flessen bevat, mag men de lege niet verwijderen om ze weg te gooien (R. Shlomo Zalman Auerbach, Shulĥan Shlomo 319:4:2; Ayil Meshulash hfdst. 19 n. 91 in naam van R. Yosef Shalom Elyashiv). Menuĥat Ahava 2:7:27 neigt echter naar soepelheid. In de praktijk hangt het allemaal af van de hoeveelheid flessen. Evenzo, als er na een feest veel stukken van verschillende soorten cake overblijven, worden zij als gemengd beschouwd, en mag men ze niet op soort sorteren.

Bron ↗