Shabbat · 26. Ma'aseh Shabbat en Lifnei Iver
05. Als men een handeling van betwiste toelaatbaarheid verrichtte
Het verbod om te profiteren van een melacha die op Shabbat is verricht, geldt alleen wanneer de handeling onmiskenbaar verboden is. Als de handeling echter het onderwerp van een meningsverschil is, mag men be-di'avad van de melacha profiteren, zelfs als de algemene praktijk de strengere opvatting volgt. Dit komt doordat de hele grondslag van het verbod om te profiteren van werk dat op Shabbat is verricht rabbijns is, en aangezien we soepel zijn wanneer er twijfel bestaat over een rabbijnse regel, volgen we het soepele standpunt in het meningsverschil over de vraag of deze handeling verboden is (Pri Megadim; MB 318:2).
Als men bijvoorbeeld rauw vlees kookt, is het duidelijk dat hij heeft overtreden, en mag het voedsel op Shabbat niet worden gegeten. Als men echter half gekookt voedsel dat onder dringende omstandigheden eetbaar is op een vuur plaatste totdat het volledig gaar was, mag het op Shabbat worden gegeten. Hoewel de halacha de opvatting volgt dat dit volgens de Tora-wet verboden is (SA 318:4), mag het voedsel, als men overtrad en het op Shabbat kookte, worden gegeten, aangezien er een opvatting is dat het verder koken van voedsel dat reeds eetbaar was niet verboden is (boven, hfdst. 10 n. 1).
Evenzo mag, als men koude soep die vóór Shabbat was gekookt op Shabbat op een plata verwarmde, deze worden gegeten — hoewel velen stellen dat hij de Tora-wet heeft overtreden (SA 318:4) — omdat Rambam dit toestaat (boven, 10:5-6).
Stel dat men een theezakje pakte, het in een glas deed en er rechtstreeks uit een waterkoker, die een kli rishon is, kokend water overheen goot. Dit is verboden omdat, volgens de meeste poskim, het gieten van kokend water uit een kli rishon de buitenste laag van het voedsel kookt (boven, 10:7-8). Niettemin mag men be-di'avad de thee drinken, omdat sommigen stellen dat men Bishul niet schendt door heet water over een theezakje te gieten, maar alleen door het theezakje rechtstreeks in een kli rishon te plaatsen (Rashbam, Ramban, Rashba).