01. Vier Melachot gerelateerd aan Borer

Er zijn vier melachot die zich bezighouden met het scheiden van okhel (voedsel) van psolet (afval): Dash (dorsen), Zoreh (wannen), Borer (scheiden) en Meraked (zeven).

De melacha van Dash houdt in dat men eetbaar materiaal losmaakt van het omhulsel ervan. De melacha is genoemd naar het losmaken van graankorrels van hun stengels en kaf. Nadat het graan was geoogst en verzameld, werden de stengels met dorsvlegels geslagen om de graankorrels ervan te scheiden. Wanneer er een overvloed aan graan was, werd het dorsen gedaan door een dier over de stengels op een hard oppervlak te laten lopen. Om het dorsen efficiënter te maken, werd een brede plank met bladen of stenen eraan bevestigd aan het dier. Het dier trok deze plank over de stengels, en dit scheidde de korrels van de stengels. (De details van deze melacha worden hieronder uitgelegd in de secties 17-18.)

Na het dorsen bleef er nog wat stro en kaf vermengd met de korrels achter. Om dit te verwijderen wanden zij het graan in de wind, dat wil zeggen, zij wierpen het mengsel met een speciaal werktuig in de lucht, en de wind blies het lichtere kaf en stro weg, terwijl de zwaardere korrels terug op de grond vielen. Dit is de melacha van Zoreh.

De resterende hoop zou nog stenen en aardkluiten bevatten, die met de hand werden verwijderd. Dit is de melacha van Borer.

Hierna werd de tarwe tot meel gemalen. Maar omdat de buitenste laag van een tarwekorrel, de zemel genoemd, grof is, resulteerde het maalproces in een mengsel van meel en grove zemeldeeltjes. Om het meel van de zemelen te scheiden, werd het meel met een zeef gezeefd. Het fijnere meel filterde door de zeef terwijl de zemelen op het oppervlak ervan achterbleven. Dit is de melacha van Meraked.

Borer wordt met de hand gedaan, terwijl Meraked met een werktuig wordt gedaan. Bij Borer wordt de psolet uit de okhel verwijderd, terwijl bij Meraked de psolet in de zeef achterblijft terwijl het meel erdoorheen valt. Zo zien wij dat er meerdere manieren zijn om okhel van psolet te scheiden. Al deze handelingen, wanneer zij op hun gewone manier worden verricht, zijn verboden door de Tora-wet. Als zij met een shinui worden gedaan, zijn zij rabbijns verboden, en als zij als onderdeel van het normale eetproces worden verricht (ke-derekh akhila), zijn zij toegestaan. Dit alles wordt hieronder uitgelegd.

De veelheid aan melachot die zich bezighouden met het scheiden van psolet van okhel laat ons zien hoe centraal handelingen van selectie en onderscheiding in ons leven zijn. De wereld is in het algemeen verward en door elkaar gemengd, en het vermogen om de goede delen van de slechte te scheiden stelt de mens in staat de wereld te ontwikkelen en te verbeteren. Deze melachot verwijzen ook naar het geestelijke werk van de mens, want de wereld is ook moreel verward en door elkaar gemengd, en het is onze taak om onderscheid te maken tussen goed en kwaad. Als het volkomen duidelijk zou zijn dat het goede aan de ene kant stond en het kwade aan de andere, zou het gemakkelijk zijn om altijd het goede te kiezen. Het probleem is dat de dingen niet zo duidelijk zijn; zelfs binnen het goede is er kwaad, en zelfs binnen het kwaad is er goed. Slechte dingen kunnen soms goed zijn op een andere plaats en in een andere context. De grote uitdaging die God de mensheid voorlegde, is om het goede uit het kwade te kiezen, om alles op zijn juiste plaats te zetten, en zo de wereld te herstellen.

Dit alles geldt gedurende de hele week, wanneer wij ons moeten bezighouden met het ingewikkelde werk van het scheiden van het slechte van het goede, wat van ons vraagt dat wij ons rechtstreeks bezighouden met het afval en de uitwerpselen van de wereld. Maar op Shabbat moeten wij ons richten op de innerlijke goedheid van het bestaan, ervan genieten, en ons verbinden met de fundamenten van het geloof. Wanneer wij putten uit de heiligheid en het geloof die wij op Shabbat in ons opnemen, verkrijgen wij het vermogen om de hele week onderscheid te maken tussen goed en kwaad, en ons bezig te houden met het werk van loutering dat nodig is om de wereld te herstellen.

Bron ↗