08. Baden op Shabbat

De Wijzen verboden het baden van het lichaam in warm water op Shabbat. Dit is omdat sommige mensen zo gretig waren om in warm water te baden dat zij het water op Shabbat verhitten, en daarmee zowel Hav’ara als Bishul overtraden. Wanneer zij berispt werden, beweerden zij dat het water vóór Shabbat verhit was. Daarom verboden de Wijzen het baden van het lichaam op Shabbat, zelfs in water dat vóór Shabbat verhit was. Men mag echter minder dan de helft van het lichaam in warm water wassen. Zolang men ervan afziet het grootste deel van het lichaam te wassen, is er geen zorg dat men zal bezwijken en het water op Shabbat zal verhitten voor het verminderde genot van het baden van minder dan de helft van het lichaam. Zelfs wanneer men elk lichaamsdeel afzonderlijk wast, mag men nog steeds niet het grootste deel van zijn lichaam met warm water wassen (Shabbat 40a; SA 326:1).

We hebben gezien dat men het warme water dat al in de boiler beschikbaar is mag gebruiken, zolang dit gebruik er niet toe leidt dat er aanvullend water gekookt wordt (hierboven 10:24). We hebben ook gezien dat velen het gebruik toestaan van water dat op Shabbat met zonne-energie verhit is (10:25). Volgens deze benadering mag men dit water gebruiken om de handen, het gezicht en minder dan de helft van het lichaam te wassen. Men mag dit water echter nog steeds niet gebruiken om het grootste deel van het lichaam te wassen, vanwege de rabbijnse verordening.

Het verbod op het wassen van het lichaam is specifiek beperkt tot warm water. Men mag het hele lichaam wassen in koud of lauw water waarvan de temperatuur lager is dan de lichaamstemperatuur. Men mag zelfs de warmwaterkraan opendraaien zodat het water niet koud zal zijn, zolang dit er niet toe leidt dat het koude water dat de boiler binnenkomt gekookt wordt (zoals hierboven uitgelegd 10:24-25).

Het is ook belangrijk om op te merken dat het verbod op het wassen van het lichaam in warm water beperkt is tot normale omstandigheden. Iemand die er erg onder lijdt als hij een hele dag zonder baden in warm water moet doorbrengen, mag zijn hele lichaam wassen in water dat op vrijdag of door een zonneboiler verhit is (R. Akiva Eger; BHL 326:1).

Iemand die op Shabbat baadt, moet erop letten dat hij zijn haar niet met zijn handen uitwringt tijdens het wassen of het afdrogen, om het verbod van Seĥita te vermijden. Hij mag echter zijn haar met een handdoek droog deppen. Aangezien hij geen belang heeft bij het water dat uit het haar geperst wordt en door de handdoek wordt opgenomen, is er geen verbod. Een vrouw die haar haar altijd kamt of borstelt na het baden, moet erop letten dat zij haar haar op Shabbat niet wast, om het verbod van Gozez te vermijden (zie sectie 3 hierboven).

De Wijzen waarschuwden verder dat als iemand zich wast in een rivier, bron of zee in een gebied waar geen eruv is, hij het water van zich af moet schudden wanneer hij eruit komt en zo moet vermijden dat hij het water over de afstand van vier amot draagt. Hij hoeft niet volledig droog te zijn; het is voldoende om het overtollige water dat van zijn lichaam afdruipt te verwijderen. Daarentegen is er geen rabbijns decreet tegen het lopen in reshut ha-rabim wanneer men nat is van de regen. Dit is omdat regen iemand niet zo nat maakt als baden, en zelfs als er genoeg regenwater op iemands lichaam is dat het als dragen beschouwd zou kunnen worden, waren de Wijzen niet streng, aangezien de regen tegen zijn wil op hem valt (Shabbat 141a; Beit Yosef en SA 326:7; Taz ad loc. 2).

Bron ↗