04. Shabbat eren door kleding

Het is een mitswa om Shabbat te eren, zoals geschreven staat: "Noem Shabbat een 'verrukking', de heilige [dag] van de Eeuwige 'geëerd'" (Yeshayahu 58:13). Een deel van het eren van Shabbat is ervoor te zorgen dat men zich op Shabbat niet kleedt zoals men dat door de week zou doen (Shabbat 113a). Veeleer zou Shabbat-kleding mooier en schoon moeten zijn. Sommige autoriteiten schrijven in naam van Arizal dat het het beste is om op Shabbat niets te dragen wat men door de week heeft gedragen (MA 262:2). Dit betekent dat iemands bovenkleding speciaal voor Shabbat en Yom Tov zou moeten zijn, en dat iemands onderkleding vers gewassen zou moeten zijn. Sommigen kopen ook speciale schoenen voor Shabbat (zie SSK hfdst. 42 n. 206). Wie Shabbat alleen doorbrengt, zou zich toch netjes moeten kleden, omdat de kleding niet bedoeld is om de mensen die haar zien te eren, maar om Shabbat te eren (MB 262:6).

Wie zich onverwacht ergens voor Shabbat bevindt en geen Shabbat-kleding ter beschikking heeft, of een arm persoon die slechts één kledingstuk bezit, zou zijn best moeten doen om zijn kleding er voor Shabbat mooier uit te laten zien. Zo lezen wij in de Yerushalmi dat R. Simlai publiekelijk onderwees dat iedereen twee stel kleding zou moeten hebben, één voor weekdagen en één voor Shabbat. Zijn leerlingen huilden en zeiden: "Wij zijn arm en wij hebben slechts één kledingstuk." Hij zei tot hen: "Toch moet je het vóór Shabbat opsmukken" (y. Pe'ah 8:7). Zo moeten soldaten op Shabbat hun gala-uniform dragen, en als dat niet mogelijk is, moeten zij hun kleding schoonmaken en er zo goed mogelijk uit laten zien.

Een van de tien verordeningen die door Ezra de Schrijver werden ingesteld, is dat kleding op donderdag wordt gewassen (BK 82a). Er zijn twee redenen voor deze verordening: ten eerste zou men geen vuile kleding op Shabbat moeten dragen. Ten tweede, aangezien het wassen zwaar werk was, werd verordend het op donderdag te doen, zodat mensen tijd zouden hebben om op vrijdag te koken en het huis schoon te maken. Tegenwoordig echter, nu het wassen door een machine wordt gedaan, mag men op vrijdag de was doen, omdat het niet te belastend is en het de Shabbat-voorbereidingen niet verstoort. Toch is het verkieslijk dat Shabbat-kleding op donderdag wordt gewassen, in overeenstemming met Ezra's verordening.

Wij kunnen vanuit Ezra's verordening veralgemenen dat men erop moet letten de vrijdag niet tot een dag vol zwaar en ergerlijk werk te maken. Veeleer zou de vrijdag relatief vrij gelaten moeten worden, zodat mensen zich op een ontspannen en kalme manier op Shabbat kunnen voorbereiden (zoals uitgelegd in sectie 2 hierboven).

Bron ↗