Shabbat · 11. Borer (Scheiden)
05. Psolet verwijderen uit Okhel
Zoals wij hebben gezien, wordt het als derekh akhila beschouwd om okhel uit psolet te verwijderen om het onmiddellijk op te eten. Het verwijderen van psolet uit de okhel is echter een overtreding van Borer.[4]
Zelfs wanneer de psolet minimaal is en het gemakkelijker is om die uit het mengsel te verwijderen dan om de okhel te verwijderen, wordt het verwijderen van de psolet nog steeds als Borer beschouwd. Als bijvoorbeeld een eierschaal in eiersalade valt, mag men de schaal niet op zichzelf verwijderen, omdat men geen psolet uit okhel mag verwijderen. Men mag die eerder alleen samen met een beetje ei verwijderen. Aangezien het ei dat met de schaal wordt verwijderd eetbaar is, heeft het waarde. Aangezien de handeling wordt beschouwd als het scheiden van de ene vorm van okhel van de andere, mag men dat doen. Evenzo, als een citroenpit in een salade valt, mag men de pit niet op zichzelf verwijderen, maar alleen samen met een beetje salade. (Zie sectie 15 hieronder over het verwijderen van een insect uit voedsel.)[5]
Als een tros druiven enkele goede druiven en enkele rotte bevat, mag men de rotte druiven niet verwijderen. Men dient eerder, wanneer hij wenst te eten, de goede druiven uit te kiezen en op te eten.
Als iemand die niet van uien houdt een salade krijgt voorgezet met stukjes ui erin, mag hij de uien niet uit de salade verwijderen omdat zij voor hem als psolet worden beschouwd. Als hij de salade wenst te eten, dient hij de delen te eten die hij lekker vindt en de stukjes ui te laten liggen. Als er iemand aanwezig is die bereid is zijn uien te eten, mag hij ze eruit halen opdat zijn vriend ze onmiddellijk opeet, omdat de stukjes ui dan als okhel worden beschouwd (SSK 3:23-24).
Als iemand die niet van champignons houdt soep met champignons erin krijgt voorgezet, mag hij de champignons niet uit de soep verwijderen. Hij mag ook niet één champignon per keer verwijderen door bij elke champignon een beetje soep op te scheppen; aangezien hij veel champignons zal moeten verwijderen, is het duidelijk dat hij er werkelijk alleen in geïnteresseerd is ze te verwijderen. Dit wordt beschouwd als het verwijderen van psolet uit okhel, waarmee het verbod van Borer wordt overtreden (zie n. 18 hieronder). Maar als zijn vriend van champignons houdt en bereid is ze onmiddellijk op te eten, mag hij de champignons uit zijn kom halen en ze in de kom van zijn vriend doen.
[4]. Als iemand van plan was okhel te verwijderen en per ongeluk psolet verwijderde, heeft hij geen Tora-verbod overtreden, aangezien hij niet de bedoeling had deze handeling te verrichten. Aangezien de psolet al in zijn hand is, mag hij die eenvoudigweg neerleggen en zo van het mengsel scheiden (SSK hfdst. 3 n. 11). Anderen houden staande dat het gepast is de psolet terug te leggen in het mengsel om niet van de fout te profiteren (Menuĥat Ahava 2:7:9).[5]. Volgens MB (BHL 319:4, s.v. "mi-tokh") mag men, als men een beetje okhel samen met de psolet neemt, ze samen verwijderen. Aangezien hij ook wat okhel verwijdert, wordt het niet beschouwd als het verwijderen van psolet uit okhel. Dit is ook de uitspraak van Shevitat Ha-Shabbat (Borer, Be'er Reĥovot §20). Volgens Ĥazon Ish OĤ §53 en 54:3 helpt echter, als iemands bedoeling inderdaad is de psolet te verwijderen, de kleine hoeveelheid okhel die ermee wordt verwijderd niet. Op basis van alle Aĥaronim die toestaan een insect met een beetje vloeistof te verwijderen (hieronder aangehaald in n. 18), lijkt het erop dat de halacha Ĥazon Ish niet volgt.