Shabbat · 13. Melachot met betrekking tot kleding

04. Kleding in vloeistof weken

Zoals wij hierboven zagen, is het eerste stadium in het wassen van kleding het weken ervan in water, aangezien dit weken een deel van het vuil verwijdert. Zelfs het natmaken van een klein deel van een kledingstuk is verboden, omdat het natmaken van stof met water of een andere reinigende vloeistof als Kibus wordt beschouwd.

De Rishonim zijn het oneens over de vraag of het verbod op het weken van kleding in water ook geldt voor kleding die niet vuil is. Volgens veel Rishonim is het alleen verboden om kleding nat te maken als deze vuil is; maar als de kleding schoon is, mag men deze natmaken. Anderen houden vol dat men kleding nooit mag natmaken, omdat elk natmaken enige minimale reiniging tot stand brengt. In de praktijk volgen veel Aĥaronim de strenge opvatting, aangezien dit een meningsverschil betreft dat een Tora-wet aangaat, en houden zij vol dat zelfs schone kleding niet mag worden natgemaakt.[2]

Men mag echter kleding of enig stoffen voorwerp natmaken als dit het eerder vuil dan schoon zal maken. Men mag bijvoorbeeld een handdoek gebruiken om zijn handen af te drogen, omdat het water van iemands handen de handdoek niet reinigt. Integendeel, het maakt deze enigszins vuil. Sommigen letten erop hun handen eerst enigszins aan de lucht te laten drogen en pas daarna de handdoek te gebruiken, zodat de handdoek minder water zal opnemen. In ieder geval is de halacha dat men een doek mag natmaken op een manier die de doek vuil maakt. Dit geldt zelfs als de handdoek al vuil is, zolang men de bedoeling heeft zijn handen af te drogen en niet om vlekken te verwijderen (SA en Rema 320:10; BHL s.v. "de-lo").


[2]. Zevaĥim 94b stelt: "'Het weken van een kledingstuk vormt het wassen ervan.' Rava is consistent, aangezien hij ook stelt: 'Wie een sjaal in water gooide, is aansprakelijk.'" Volgens Sefer Ha-Teruma, Or Zaru’a, Rosh, Smag en Smak geldt het verbod alleen als het kledingstuk vuil is. Dit lijkt ook het standpunt van Rambam te zijn. Rosh schrijft dat zelfs als het kledingstuk zwart geworden is door hard gebruik, men het mag weken zolang er geen vlek is. Als men het echter weekt met het doel om het te reinigen, dan geven zelfs zij die dit anders zouden toestaan toe dat het verboden is (MB 302:46). Volgens Rashbam, Yere’im en Tur is het altijd volgens de Tora-wet verboden om een kledingstuk nat te maken (dit wordt ook door SA 302:9 geïmpliceerd). Veel Aĥaronim oordelen streng, aangezien dit een twijfel over een Tora-wet betreft, zoals wij zien in BHL 302:9 s.v. "she-yesh" en Kaf Ha-ĥayim 302:74. Naar mijn nederige mening zouden, als het kledingstuk vers uit de was komt en volledig schoon is, zelfs zij die streng zijn toegeven dat het verbod slechts rabbijns is. Men mag dergelijke kleding dus wassen indien werkelijk noodzakelijk, in overeenstemming met de opvatting van de meeste Rishonim (zie BHL 302:10 s.v. "de-lo").