06. Voedsel dat niet aan Lash onderhevig is

Er is geen verbod van Lash voor voedsel dat is fijngemaakt. Aangezien het al is fijngemaakt en zacht gemaakt, verandert de handeling van het kneden het niet wezenlijk. Daarom mag men een gerecht van vlees, aardappelen en gerst die uit elkaar zijn gevallen mengen, en men mag zelfs water aan het mengsel toevoegen om er één massa van te vormen. Men mag ook jus aan aardappelpuree toevoegen en ze met elkaar mengen. Aangezien de aardappelen al zijn gepureerd, is er geen verbod van Lash (Responsa Rambam zoals aangehaald in Beit Yosef 321:19).[10]

Als een mengsel vóór Shabbat is gemaakt maar er geleidelijk wat vloeistof van is gescheiden, mag het op Shabbat opnieuw worden gemengd, aangezien er geen verbod van Lash is voor iets dat al gemengd is. Aangezien iedereen dit toestaat, is het niet nodig een shinui te gebruiken, maar men moet toch langzamer roeren dan op een doordeweekse dag. Als bijvoorbeeld olie naar de bovenkant van een auberginesalade is gestegen, mag deze terug door de aubergine worden gemengd. Evenzo mag, als pindakaas is gescheiden en er olie bovenop drijft, deze er weer doorheen worden gemengd.

Veel poskim staan ogenschijnlijk toe dat men ingrediënten toevoegt aan een mengsel dat vóór Shabbat was bereid. Sommigen zijn echter streng. Daarom mogen de ingrediënten met een shinui worden toegevoegd. Zo mag hete saus aan hummus worden toegevoegd zolang het met een shinui wordt gemengd. Evenzo mag, als een auberginespread vóór Shabbat is bereid en in zijn eigen sap is fijngemaakt, er op Shabbat mayonaise aan worden toegevoegd met een shinui (zie SA 321:15-16). We hebben al gezien (in het vorige deel) dat de shinui kan bestaan in het heen en weer in rechte lijnen of loodrecht bewegen van de lepel bij het roeren. Als dit geen herkenbare verandering is, moet de lepel na het voltooien van elke roerbeweging volledig uit het mengsel worden gehaald.

Men mag cakekruimels met zachte kaas of melk mengen, aangezien de kruimels al werden gekneed toen ze tot cake werden gemaakt, en dus is het verbod van Lash niet langer van toepassing. Sommigen zijn echter streng en menen dat zodra het gebakken product is verkruimeld, de oorspronkelijke handeling van het kneden teniet is gedaan. Daarom moet men de kruimels met een shinui mengen, en dit alleen doen voor onmiddellijke consumptie.

Een ander belangrijk beginsel is dat Lash het samenbinden van droge, afzonderlijke materialen inhoudt. Als de droge ingrediënten zich echter door de vloeistof waaraan ze worden toegevoegd verspreiden, wordt dit niet als Lash beschouwd. Daarom mag men kruiden aan zachte kaas toevoegen, aangezien de kruidenblaadjes zich verspreiden en niet samenklonteren. Evenzo mag men granola door zachte kaas mengen, aangezien de granolastukjes zich niet met elkaar verbinden en één massa worden, maar veeleer aan de kaas hechten. Men mag ook aardbeien of bananen met room mengen, aangezien de stukjes zich niet binden en één worden. Men mag suiker of cacao aan zachte kaas toevoegen, omdat het doel niet is de suikerkorrels met de cacao te binden, maar veeleer de kaas op smaak te brengen.

De Aĥaronim debatteren over de vraag of men twee stroperige voedingsmiddelen zoals zachte kaas en honing mag mengen. Sommigen menen dat dit, aangezien ze een nieuw dik mengsel vormen, als Lash wordt beschouwd (SSK 8:16). Anderen menen dat het verbod van Lash alleen bestaat wanneer men droge ingrediënten met natte mengt, terwijl men twee natte ingrediënten met elkaar mag mengen (Igrot Moshe, OĤ 4:74). In de praktijk mag men de twee voedingsmiddelen met een shinui mengen.

[10]. Sommigen staan toe dat men op de normale manier krachtig roert (Taz), maar velen verbieden krachtig roeren (Baĥ, MA, Eliya Rabba, MB 321:77). Ĥazon Ish 58:9 meent dat als een voedingsmiddel volledig is uitgedroogd, zoals rijst na verloop van tijd doet, het niet met vloeistoffen mag worden gemengd. In de praktijk moet men in zo'n geval mengen met de shinui van loodrecht roeren.

Bron ↗