01. Shabbat-voorbereidingen

De zes weekdagen en Shabbat zijn met elkaar verbonden. Net zoals men een lichaam en een ziel heeft, zo heeft ook de week een lichaam (de werkdagen) en een ziel (Shabbat). Net zoals bij een evenwichtig mens het lichaam en de ziel harmonieus samenwerken – het lichaam ontvangt spirituele inspiratie van de ziel en dient op zijn beurt als voertuig voor de uitdrukking van de ziel – zo is ook een ideale week er een waarin Shabbat en de weekdagen nauw met elkaar verbonden zijn. Door de week bereiden wij ons voor op Shabbat, en daarmee verheffen en heiligen wij de weekdagen, die hun waarde ontlenen aan Shabbat.

De Wijzen verhalen dat Sjammai altijd at ter ere van Shabbat. Wanneer hij een mooi dier zag, zei hij: "Dit is voor Shabbat." Vond hij een nog beter exemplaar, dan at hij het eerste op en bewaarde het betere voor Shabbat (Beitza 16a). Met andere woorden, de hele week at hij voedsel van mindere kwaliteit en bewaarde hij altijd het beste voor Shabbat. Op deze manier eerde hij, telkens wanneer hij at, Shabbat en bedacht hij hoe hij die kon eren en heiligen. Hillel bezat een andere eigenschap. Al zijn handelingen werden verricht tot meerdere eer van God. Hij maakte er een punt van om ook de weekdagen te eren en te heiligen, en niet alleen Shabbat, en vervulde zo de opdracht om "God elke dag te zegenen" (Tehilim 68:20). Daarom at hij goed voedsel wanneer dat hem door de week ten deel viel, in het vertrouwen dat, net zoals God ervoor zorgde dat hij door de week goed voedsel had, Hij ervoor zou zorgen dat hij nog beter voedsel zou hebben voor de heilige Shabbat. Zo eerde en waardeerde Hillel elke dag (Rashi ad loc.; Ramban, Shemot 20:8).

Volgens de halachische autoriteiten was zelfs Hillel het ermee eens dat het voor de meeste mensen verkieslijk is om te handelen zoals Sjammai en het beste voedsel voor Shabbat te bestemmen. Hillels vertrouwen in God was echter uitzonderlijk, zodat hij er zeker van was dat God hem beter voedsel voor Shabbat zou verschaffen. Wie deze mate van geloof niet bezit, moet Sjammai volgen en Shabbat eren door het beste voedsel voor Shabbat te bestemmen (MB 250:2).

Tegenwoordig is deze wet vrijwel irrelevant. Er is in hedendaagse supermarkten te allen tijde zo'n enorme keuze aan voedsel dat er geen reden is om te denken dat, als men een bepaald voedsel door de week eet, men geen even goed voedsel voor Shabbat zal kunnen vinden. Daarom moet men tegenwoordig zijn boodschappen eenvoudigweg zo plannen dat het voedsel voor Shabbat het beste is.

Tijdens het boodschappen doen voor Shabbat is het allerpassendst om uit te spreken dat "deze boodschappen zijn om de heilige Shabbat te eren", en zo het gebod van Zakhor (gedenk) te vervullen (Ramban op. cit.). Het is ook goed om het voedsel dat voor Shabbat wordt bereid te proeven, om het correct te kruiden en het genot van Shabbat te vergroten (MA 250:1 in naam van Arizal; MB 250:2).

Bron ↗