16.12. Als men Vergeet te Leunen

Als men een kezajit van de matze eet zonder te leunen, vervult men zijn verplichting niet, aangezien hij de mitswa niet heeft uitgevoerd zoals de Wijzen die hebben verordend, en moet hij nog een kezajit eten terwijl hij leunt. Zelfs als men Birkat Ha-mazon al heeft gereciteerd, moet men zijn handen opnieuw wassen, "ha-motzi" reciteren en een tweede kezajit eten terwijl men leunt. In dit geval reciteert men echter niet voor de tweede keer de zegen "al achilat matze", omdat men volgens de Raavyah en de Raavan de mitswa van het eten van matze al heeft vervuld met de kezajit die men zonder hasava heeft gegeten (SA 472:7, MB ad loc. 22).

Als men vergeet te leunen voor korekh, hoeft men het niet voor de tweede keer te eten, aangezien sommige poskim bepalen dat korekh geen hasava vereist omdat het maror bevat. Le-chatchila leunen we gewoonlijk voor korekh, maar als men vergeet dit te doen, mag men vertrouwen op de degenen die volhouden dat hasava niet noodzakelijk is. Als men de afikoman eet zonder te leunen en men gemakkelijk nog een kezajit van de afikoman kan eten terwijl men leunt, moet men dat doen; maar als het eten van nog een kezajit moeilijk voor hem is, mag hij vertrouwen op de Raavyah en de Raavan, die volhouden dat hasava tegenwoordig niet noodzakelijk is.

Als men een van de vier bekers drinkt zonder te leunen, zijn de poskim verdeeld over wat hij moet doen. Volgens de Sjoelchan Aroech moet hij de beker le-chatchila opnieuw drinken, ditmaal leunend. Volgens de Rema creëert dit echter een probleem, omdat men door opnieuw te drinken de indruk wekt toe te voegen aan het aantal bekers dat door de Wijzen is verordend. Daarom, als men de tweede van de vier bekers drinkt zonder te leunen, moet men deze opnieuw drinken met hasava, omdat de tweede beker voorafgaat aan de maaltijd, en aangezien het toegestaan is om tijdens de maaltijd wijn te drinken, wekt iemand die op dit punt drinkt niet de indruk toe te voegen aan de vereiste vier bekers. Maar als men vergeten is te leunen tijdens het drinken van de eerste, derde of vierde beker, mag men niet teruggaan en deze een tweede keer drinken, omdat men door dit te doen de indruk zou wekken toe te voegen aan de mitswa. Hij mag vertrouwen op de Raavyah en de Raavan, die volhouden dat men tegenwoordig geen hasava hoeft uit te voeren op de Sederavond (SA 472:7, MB 21 ad loc.).

De uitspraak van de Sjoelchan Aroech dat men terug moet gaan en elk van de vier bekers opnieuw moet drinken met hasava, en de soortgelijke uitspraak van de Rema over alleen de tweede beker, zijn le-chatchila. Als het opnieuw drinken moeilijk is, mag men vertrouwen op wat men zonder hasava heeft gedronken en hoeft men niet opnieuw te drinken.

Le-chatchila zouden vrouwen moeten leunen tijdens het eten van de matze en het drinken van de vier bekers wijn, maar als ze het vergeten zijn, hoeven ze niet opnieuw te eten of te drinken. Belangrijke vrouwen die per ongeluk matze eten zonder te leunen, zouden deze opnieuw moeten eten terwijl ze leunen.