05. Is het Gepast om de Hele Pesach Matze Sjemoera te Eten?

De mitswa van het bewaken van de Matzot werd gesteld met betrekking tot de Matzat Mitswa die we bevolen zijn te eten op de avond van de 15e Nisan. Het idee is om de mitswa te eren door ze bijzonder zorgvuldig te bewaken. Met andere woorden, het is toegestaan om Matzot te eten die niet bewaakt waren als er geen bezorgdheid is dat ze Chametz geworden kunnen zijn, maar ze zijn niet geschikt voor gebruik als Matzot Mitswa aangezien ze niet bijzonder zorgvuldig bewaakt zijn ter wille van de mitswa. Dienovereenkomstig mag men gedurende de hele Pesach niet-Sjemoera Matze eten die koosjer voor Pesach is.

Niettemin zijn sommigen nauwgezet om de hele Pesach Matze Sjemoera te eten. Hier zijn twee redenen voor: Eén is dat sommige Poskim volhouden dat hoewel er geen plicht is om de hele Pesach Matzot te eten, degene die dat wel doet een mitswa vervult; daarom zou men Matze Sjemoera moeten eten (zoals uitgelegd in sectie 1). Hieruit volgt dat iemand die een mitswa wil vervullen door Matze te eten, Matze Sjemoera moet eten. Volgens deze visie is het echter voldoende om bij elke maaltijd een Kezajit aan Matze Sjemoera te eten. Evenzo is het genoeg om onze gewone Matzot te gebruiken (niet gelabeld als Sjemoera), die bewaakt zijn vanaf het moment van malen, omdat men technisch gezien, zoals we hebben geleerd (sectie 2), aan de vereiste voor Matzat Mitswa voldoet met Matze die bewaakt is vanaf het moment van malen.

De tweede reden is bezorgdheid over Chametz. Van al het voedsel dat we op Pesach eten, is Matze het meest waarschijnlijk om Chametz te worden. Daarom is er, als de tarwekorrels niet bewaakt zijn vanaf het oogstmoment, bezorgdheid dat sommige tarwekorrels Chametz geworden kunnen zijn. Er zijn dus gronden voor de nauwgezette praktijk om gedurende de hele Pesach Matze te eten die bewaakt is vanaf het moment van de oogst.

Tegenwoordig ligt het voordeel van Matzot die bewaakt zijn vanaf de oogst niet alleen in het feit dat ze beschermd zijn tegen contact met water sinds het graan geoogst werd. Over het algemeen wordt er gedurende hun gehele productieproces veel meer zorg betracht. Zo worden de bakmachines bijvoorbeeld elke 18 minuten gestopt voor een grondige schoonmaakbeurt. Zo profiteren deze Matzot van een hele reeks verbeteringen.

Kortom, gewone Matzot, die bewaakt zijn vanaf het moment van malen, zijn le-khat-chila koosjer voor de hele Pesach. Zelfs degenen die volhouden dat er een mitswa is om gedurende alle zeven dagen van Pesach Matze te eten, zijn het erover eens dat men de mitswa vervult met dergelijke Matzot. Degenen die nauwgezetter zijn, eten Matzot die bewaakt zijn vanaf het oogstmoment, omdat deze Matzot zorgvuldiger bewaakt zijn tegen het worden van Chametz. [5]

Voetnoot:

[5]. Het gebruik van de Vilna Gaon was om de hele Pesach Matze Sjemoera te eten om twee redenen. Ten eerste hield hij vol dat er een mitswa is om alle zeven dagen Matze Sjemoera te eten, maar in dit opzicht hoeft het alleen bewaakt te worden vanaf het moment van kneden. Ten tweede was hij bezorgd over Chametz, en dienovereenkomstig zou bewaking noodzakelijk zijn vanaf het moment van oogsten. Dit wordt geciteerd in BHL 453:4. AHS 453:20-23 stelt dat er volgens de Rif en de Rambam een rabbinale mitswa is om de Matze te bewaken vanaf het moment van oogsten om te voorkomen dat deze Chametz wordt; dienovereenkomstig geldt dit voor alle Matze die men gedurende Pesach eet. Volgens de meeste Poskim hoeft men echter geen Matze te eten die onder toezicht stond vanaf de oogst, en dit is de implicatie van SA 453:4 en MB ad loc.

Hieruit komt naar voren dat de voornaamste verbetering van de mitswa is om de tarwe vanaf het oogstmoment te bewaken tegen het worden van Chametz. Zo worden de korrels geoogst voordat ze uitdrogen om elke bezorgdheid te voorkomen dat regenwater ze potentieel tot Chametz maakt. De korrels worden vervolgens op een droge plaats opgeslagen, wat voorkomt dat korrels opzwellen of splijten, wat erop zou wijzen dat ze Chametz beginnen te worden. Aan de andere kant bevat tarwe die uit het buitenland wordt geïmporteerd, waarvan alle andere Matze wordt gemaakt, soms korrels die al Chametz zijn geworden. Hoewel matze-bakkers voorzichtig zijn om schone zendingen te kopen, bestaat er nog steeds bezorgdheid dat er wat Chametz-korrels doorheen gemengd zijn. En hoewel deze korrels batel be-shishim zijn (omdat de Matze vóór Pesach wordt gebakken, is de Chametz volgens de meeste Poskim niet chozer ve-ne’or op Pesach, zoals hierboven uitgelegd, 7:3-4), is deze Matze niet zo optimaal. Omdat Matze die bewaakt werd vanaf het moment van oogsten optimaler is, zijn bakkers voorzichtig om alle andere stappen op de meest nauwgezette manier uit te voeren: tijdens het bakken stoppen ze de machines elke 18 minuten en maken ze deze grondig schoon; ze verklaren voortdurend dat ze werken le-sjem matzat mitswa; en ze zijn voorzichtiger met het toezicht op het gehele proces. Omgekeerd is de trend met betrekking tot niet-Sjemoera Matze om deze zo goedkoop mogelijk te produceren en te verkopen, zodat het grote publiek het kan betalen. Daarom worden alleen de mixers die voor het kneden worden gebruikt elke 18 minuten gewisseld, maar de rollers worden schoongemaakt terwijl ze draaien. Hoewel ze worden schoongemaakt op een manier die garandeert dat elk deel elke 18 minuten wordt gereinigd, is het moeilijker om de machines grondig schoon te maken aangezien de reiniging gebeurt terwijl de machines draaien.

Toch is Matze Sjemoera veel duurder dan de gewone Matze (zelfs als deze alleen bewaakt is vanaf het moment van het malen van de tarwe en dus gebruikt kan worden om de mitswa van het eten van Matze te vervullen volgens degenen die volhouden dat er een mitswa is voor de hele feestdag). Sommigen zeggen dat het de voorkeur verdient om liefdadigheid aan de armen te geven of Thora-studie te steunen dan om Matze Sjemoera te kopen. Aan de andere kant, waarom zou iemand die royaal uitgeeft aan meubels, kleding en andere luxe niet extra geld uitgeven om mitswot op de best mogelijke manier te vervullen? Uiteindelijk is in de praktijk gewone Matze le-khat-chila koosjer, en mag men vertrouwen op het feit dat de kasjroet-toezichthouders hun werk naar behoren doen. Als het gaat om het vervullen van hogere standaarden van mitswot, moet men zelf beslissen of en hoe hij verder wil gaan dan de letter van de wet.