Pesach · Hoofdstuk 5

03. Wetten betreffende Bitul Chametz

De meeste Risjonim zijn het erover eens dat het in principe niet noodzakelijk is om de bitul Chametz hardop uit te spreken. Het is mogelijk om de Chametz "in iemands hart" nietig te verklaren, dat wil zeggen door mentaal zijn Chametz als nietig te beschouwen en het als het stof van de aarde te zien. Bij voorkeur dient men de bitul echter wel mondeling uit te drukken, omdat dit het duidelijk en expliciet maakt. Bovendien menen sommige Risjonim dat de bitul inderdaad hardop uitgesproken moet worden. Alle poskim zijn het erover eens dat het niet noodzakelijk is om de bitul uit te spreken in de aanwezigheid van anderen. Niettemin zijn sommige mensen nauwgezet in het opzeggen van de bitul in het bijzijn van hun gezin, om hen aan de mitswa te herinneren.

De bitul moet oprecht zijn. Men moet er in zijn geest mee instemmen dat de Chametz voor altijd nietig en ongeldig is, en dat hij deze zelfs na Pesach niet zal gebruiken. Als iemand van plan is de Chametz na Pesach te gebruiken, is de bitul niet effectief en overtreedt hij Bal Jera'eh en Bal Jimatzei. Zelfs als hij afstand doet van het eigendom van zijn Chametz en deze in een volledig openbaar domein plaatst, mag hij niet de intentie hebben om deze na Pesach weer op te eisen, want als hij dat doet, is zijn afstand van eigendom niet oprecht geweest (MB 445:18).

Zoals hierboven vermeld (3:4), kan men volgens de Thora zich van zijn Chametz ontdoen door deze louter nietig te verklaren. Zelfs als men Chametz van grote waarde in zijn bezit zou houden, mag hij deze nietig verklaren en zou hij Bal Jera'eh en Bal Jimatzei niet overtreden, zolang hij een vaste mentale toezegging doet dat de bitul absoluut is en dat hij nooit meer voordeel uit de Chametz zal trekken. De Wijzen waren echter bezorgd dat de bitul misschien niet oprecht zou zijn, dus hebben zij ingesteld dat we de Chametz fysiek uit het huis moeten elimineren. Be-di'avad echter, als iemand vergeet zijn Chametz te elimineren en op Erev Pesach ver van huis is, mag hij op de bitul alleen vertrouwen – maar zodra hij thuiskomt moet hij de Chametz vernietigen. Zelfs als hij na Pesach terugkeert, moet hij de Chametz verwijderen, want als hij nalaat deze te verwijderen, bewijst hij dat zijn bitul niet oprecht was (SA 448:5).

In principe is het mogelijk om Chametz via een sjaliach (gevolmachtigde) nietig te verklaren. Bij voorkeur dient de eigenaar van de Chametz de bitul echter zelf uit te voeren, aangezien sommige autoriteiten menen dat alleen de eigenaar van de Chametz de macht heeft om zijn Chametz nietig te verklaren (SA 434:4).