09. Gereedschap en Machines voor Kneden en Mixen

Kelim die voor het kneden worden gebruikt – het oppervlak waarop het kneden plaatsvindt, de deegrollers en de delen van meng- en kneedmachines die direct in contact komen met deeg – moeten worden gekasjerd door middel van hagala. Ook al is het deeg koud, aangezien de zuurgraad van de Chametz in het deeg de absorptie van de Chametz-smaak kan intensiveren, moeten ze via hagala worden gekasjerd (Ri, Ra'avya, Rosh, SA 451:17). Sommigen zijn strikter en houden vol dat hagala niet effectief is voor dergelijke kelim (Rasji, Rabbeinu Tam), omdat het moeilijk is om het deeg dat in kieren is geabsorbeerd schoon te maken. Ze kunnen echter worden gekasjerd door middel van lichte liboen. Als ze geen kieren hebben, kunnen ze via hagala worden gekasjerd (Rema 451:16-17; MB 94). [8]

Mixers hebben gaten die bedoeld zijn om de motor te ventileren, zodat deze niet oververhit raakt. Bloem en stukjes deeg spatten in deze gaten, en er bestaat bezorgdheid dat er, bij gebruik met Pesach-voedsel, stukjes Chametz in het voedsel zullen vallen. Omdat het moeilijk schoon te maken is, is het beter om deze niet te kasjeren, maar wanneer er grote behoefte is aan een mixer, moet men het motorcompartiment openen en het grondig schoonmaken.

Voetnoot:

[8]. De Talmoed (Pesachim 30b) legt uit dat kelim die koud met Chametz zijn gebruikt, worden gekasjerd door middel van hadacha (afspoelen), maar kelim die zijn gebruikt met deeg, waarvan de zuurgraad scherp is, niet kunnen worden gebruikt op Pesach. Volgens de meeste Risjonim is de betekenis dat hadacha niet voldoende is om kelim die voor deeg zijn gebruikt te kasjeren, maar hagala wel (Aroech, Ri, Ra'avya, Rabbeinu Yeruham en Tur. Anderen zeiden dat de Talmoed verwijst naar aarden kelim, waarvoor zelfs hagala onwerkzaam is; zo zeggen de Rif, Ritz Giat en de Rambam zoals geïnterpreteerd door de Maggid Misjne. Het ligt voor de hand dat deze Risjonim het ermee eens zouden zijn dat kneedgerei van andere materialen wel via hagala gekasjerd kan worden). Sommigen zijn strikt en houden vol dat zelfs hagala onwerkzaam is voor deze kelim (Rasji, Rabbeinu Tam, Rabbeinu Sjimshon van Sens). Daarom schreef de Rema (451:16-17) dat ze worden gekasjerd door middel van lichte liboen. Velen legden uit dat hagala onwerkzaam is voor kommen die voor deeg worden gebruikt omdat ze kieren hebben die niet goed schoongemaakt kunnen worden (Smak, Bach, Gra). Sommigen zijn nog strikter en houden vol dat hagala onwerkzaam is omdat de zuurgraad van de Chametz intens wordt geabsorbeerd in de kli, dus dit zou zelfs gelden voor kneedgerei zonder kieren (MA). In de praktijk, volgens de meeste Acharoniem, als de kelim geen kieren hebben, zouden zelfs degenen die de striktere interpretatie van de Talmoed aanhangen ermee instemmen dat de kelim gekasjerd kunnen worden door middel van hagala (MB 451:94).