Pesach · Hoofdstuk 1
04. De Materiële Wereld als Voertuig voor de Sjechina
Zoals deze wereld geordend is, krijgen de materiële aspecten meestal als eerste de overhand en bereiken zij gemakkelijk hun volledige, krachtige uitdrukking. Spirituele elementen blijven echter vaak verborgen; eeuwen kunnen voorbijgaan voordat hun betekenis zichtbaar wordt. Het was daarom natuurlijk dat de Egyptenaren aanvankelijk Israël overheersten, want de Egyptische macht was al tot volle wasdom gekomen, terwijl Israël nog als een ongeboren embryo was. Omdat de kracht van Israël nog niet tot uiting kon komen, misbruikten de Egyptenaren de zwakte van Israël en maakten hen tot slaaf om hun eigen eerzucht en lusten te voeden.
Maar dit was ook ergens goed voor, omdat spiritualiteit in de wereld niet tot uiting kan komen zonder een materiële basis. Dit is precies wat we wonnen door de slavernij in Egypte. Gedurende de hele periode dat de Egyptenaren Israël tot slaaf maakten en dachten dat zij ons volledig in hun macht hadden, trokken wij in werkelijkheid hun kracht naar ons toe en absorbeerden deze. Zoals geschreven staat: "De Israëlieten waren vruchtbaar en namen overvloedig toe, zij vermenigvuldigden zich en werden uitermate machtig; en het land werd met hen vervuld" (Sjemot 1:7). Hoe meer de Egyptenaren probeerden ons tot slaaf te maken en te onderwerpen, hoe meer wij toenamen, zoals geschreven staat: "Maar hoe meer zij hen kwelden, hoe meer zij zich vermenigvuldigden en hoe meer zij zich verspreidden" (Ibid. 12), totdat wij met 600.000 mannen van militaire leeftijd waren. De Maharal legt uit (Gevurot Hasjem chs. 4 en 12) dat dit het aantal was dat nodig was voor de vestiging van de natie Israël. Zodra wij met 600.000 waren en rijp genoeg voor de goddelijke openbaring, stortte het Egyptische rijk in en verlieten wij Egypte om de Thora te ontvangen bij de Sinai.
Naast de zegen van de vruchtbaarheid ontvingen wij bij het verlaten van Egypte ook grote rijkdom, als compensatie voor de vele jaren van slavernij. Zo begon Israël zijn weg met een solide materiële basis, zoals de Thora zegt:
"Wanneer gij gaat, zult gij niet met lege handen gaan; maar elke vrouw zal van haar buurvrouw en van haar die in haar huis woont zilveren en gouden vaten en kleren vragen; en gij zult die op uw zonen en uw dochters leggen, en zo zult gij Egypte plunderen." (Sjemot 3:21-22)
De Egyptenaren kregen hun rechtmatige straf; hadden zij ervoor gekozen om rechtvaardig te zijn, dan zouden zij de Israëlieten hebben bijgestaan in hun streven om zich te vermenigvuldigen en te bloeien, en zij zouden hiervan dubbel hebben geprofiteerd, zoals zij deden toen Josef bijdroeg aan het succes van Egypte tijdens de moeilijke jaren van hongersnood. Maar zij kozen voor het kwaad, maakten Israël op wrede wijze tot slaaf, en werden bijgevolg gestraft met tien plagen. De Naam van Hasjem werd zo geheiligd in de wereld, want de goddelozen werden voor het gerecht gebracht en Israël vertrok naar de eeuwige vrijheid.