04. Hoe Men de Mitswa van het Elimineren van Chametz Vervult

We verwijderen de Chametz op twee manieren uit onze huizen: in gedachte en in daad, dat wil zeggen, spiritueel en in de praktijk. De verwijdering in gedachte gebeurt door nietigverklaring (bitul) van de Chametz, waarbij men het als eigenaarloos verklaart en beschouwt als louter stof. We doen deze nietigverklaring omdat we de verboden van Bal Jera'eh en Bal Jimatzei alleen overtreden met Chametz die aan ons toebehoort en die we als waardevol beschouwen. Wie zijn Chametz nietig verklaart en het als stof beschouwt, overtreedt geen enkel verbod op grond daarvan. Evenzo, als hij het eigenaarloos verklaart, begaat hij geen overtreding op grond daarvan.

Naast bitul elimineren we onze Chametz ook feitelijk. Op de avond van de 14e doorzoeken we het hele huis naar Chametz, en op de dag van de 14e elimineren we het uit onze huizen.

Hoewel elke methode onafhankelijk voldoende is om aan de vereisten van de Thora-wet te voldoen, stelden de Wijzen dat we de Chametz met beide methoden moeten verwijderen, om aan de veilige kant te zijn. We maken de Chametz dus mondeling nietig en verwijderen het fysiek uit het huis.

Aan de ene kant wilden de Wijzen niet alleen op de nietigverklaring vertrouwen, uit angst dat sommige Joden de Chametz niet met heel hun hart zouden nietig verklaren en het vervolgens in hun huis zouden houden om na Pesach te eten. Omdat zij de Chametz niet met heel hun hart nietig hebben verklaard, overtreden zij Bal Jera'eh en Bal Jimatzei door het thuis te houden (Rasji, Pesachiem 2a). Bovendien waren de Wijzen bezorgd dat, als er Chametz in het huis zou blijven, mensen het per ongeluk zouden kunnen eten. Daarom vereisten zij ook de fysieke verwijdering uit het huis (Tosafot ad loc.).

Op dezelfde manier wilden de Wijzen niet alleen op de zoektocht vertrouwen, uit angst dat sommige Joden er niet in zouden slagen alle Chametz in hun huis te vinden, maar het vervolgens op Pesach zouden vinden. In dat geval is er een kans dat zij kort zouden wachten voordat ze het verbranden – omdat zij zich een moment slecht zouden voelen over het verliezen van hun Chametz – en op dat moment zouden zij de verboden van Bal Jera'eh en Bal Jimatzei overtreden. Door de Chametz vóór Pesach nietig te verklaren, zouden zij de verboden echter niet overtreden, zelfs niet als zij een beetje aarzelden voordat ze het verbrandden (MB 434:6).