06. De Principes van Hagala

Zoals we hebben geleerd, moeten kelim die voor koken worden gebruikt, worden gekasjerd door middel van hagala. Er zijn echter verschillende temperatuurniveaus bij het koken, en het geldende principe is: ke-bole’o kakh polto.

Een kli rishon op de vlam: Het hoogste intensiteitsniveau van koken, en zoals deze voor Chametz wordt gebruikt, zo wordt deze gekasjerd: in kokend water, in een kli rishon op een vlam. Zelfs als het water in de kli rishon op het vuur niet kookte toen deze voor Chametz werd gebruikt, moet het tijdens het kasjeren koken, omdat het onmogelijk is om de temperatuur in te schatten waarbij de kli Chametz heeft geabsorbeerd, dus om onzekerheid weg te nemen, moet deze hagala ondergaan in kokend water.

Een kli rishon van de vlam gehaald: Een kli die boven een vlam is verhit en vervolgens is verwijderd, of als de vlam eronder is gedoofd, kan nog steeds een beetje koken. Daarom kunnen kelim die op deze manier verboden zijn geworden, worden gekasjerd in een kli rishon die niet meer op een vlam staat als het water daarin zeer heet blijft.

Vloeistof gegoten (iroei) uit een kli rishon: Dit heeft de capaciteit om de bovenlaag ("kedei klipa") van een voedingsmiddel te koken. Kelim die verboden zijn geworden door iroei, kunnen worden gekasjerd door er kokend water over te gieten uit een kli rishon.

Een kli sjeni: Als een gerecht dat op een vuur is gekookt in een andere kli is gegoten, wordt de tweede kli een kli sjeni genoemd. De Poskim zijn het oneens over de vraag of het noodzakelijk is om kelim te kasjeren die in een kli sjeni zijn geplaatst. In de praktijk is de uitspraak dat ze moeten worden gekasjerd door middel van hagala in een kli sjeni (SA 451:5).

Sommigen zijn zelfs strikt met betrekking tot een kli sjlisji en verder (d.w.z. kelim die ten minste twee keer verwijderd zijn van de kli waarin het voedsel werd gekookt), en houden vol dat zolang het voedsel op de temperatuur van yad soledet bo blijft, een kli waarin het werd geplaatst, moet worden gekasjerd. Hoewel de meeste Poskim coulant zijn en volhouden dat het voldoende is om ze af te spoelen, is het vanwege de ernst van het Chametz-verbod le-khat-chila het gebruik om ze te kasjeren door middel van hagala (SAH 451:34).

Een kli die wordt gebruikt bij een temperatuur die nooit yad soledet bo bereikt, dat wil zeggen onder de 45°C blijft, zelfs een kli rishon, vereist geen hagala en het is voldoende om deze af te spoelen.

Le-khat-chila hebben velen het gebruik om alle kelim die met heet Chametz-voedsel zijn gebruikt te kasjeren in een kli rishon op het vuur, zelfs als ze alleen voor iroei of als een kli sjeni zijn gebruikt, omdat we vrezen dat ze ooit als een kli rishon zijn gebruikt, maar dat dit is vergeten. (Zie Rema 451:6; Kaf Ha-Chayim 451:107.) Wanneer het niveau van verboden gebruik echter zeker is, is het niet nodig om de kli te kasjeren met een hoger niveau van hagala.