05. De Essentie van de Mitswa

Een fundamentele vraag is gerezen over de essentie van de mitswa van het verwijderen van de Chametz: is de mitswa in wezen het actief elimineren van de Chametz, of is het belangrijkste principe dat er geen Chametz in het bezit van een Jood overblijft?

Volgens de meeste Risjonim (Ramban, Maharik en anderen) is de mitswa primair dat iemands domein vrij is van Chametz. Wie Chametz heeft, moet dit opruimen, en wie geen Chametz in zijn bezit heeft, heeft de mitswa vervuld door geen Chametz in zijn domein te hebben.

Sommige Risjonim (Tosafot, Ran) impliceren echter dat alleen iemand die Chametz heeft, verplicht wordt de mitswa te vervullen, en hij vervult deze door de Chametz uit zijn huis te verwijderen. Wie geen Chametz heeft, is vrijgesteld van de mitswa. Toch vinden we zelfs volgens deze benadering niet dat de Risjonim adviseerden om Chametz te verwerven om de mitswa van het verwijderen van de Chametz te kunnen vervullen. Niettemin zijn er Acharonim die schreven dat het passend is voor iemand die vóór Pesach geen Chametz in zijn bezit heeft, om verder te gaan dan de letter van de wet en wat Chametz te kopen, zodat hij de mitswa van het verwijderen van de Chametz kan vervullen volgens degenen die menen dat men actief Chametz moet verwijderen.

In de praktijk zijn Joden een heilig volk en streven zij ernaar de mitswa te versterken door ervoor te zorgen dat zij op de 14e Nisan Chametz in hun bezit hebben, waarmee zij de mitswa van het elimineren van Chametz vervullen op een wijze die alle opvattingen bevredigt. Bovendien zijn zij zo nauwgezet dat zij de Chametz specifiek door verbranding verwijderen, want volgens veel poskim is verbranding de voorkeursmanier om de Chametz te vernietigen (zie 5:4).