16.09. Hoeveel wijn moet er worden gedronken?

Le-chatchila is het het beste om de mitswa te verfraaien door alle wijn in de beker op te drinken. Zelfs als de beker groot is en veel meer bevat dan een revi’it (75 ml), zou men, le-chatchila, alle wijn in de beker moeten drinken. Als men dat niet wil, moet men ten minste proberen het grootste deel van de wijn in de beker te drinken. Op zijn minst moet men het grootste deel van een revi’it en een “melo loegmav” drinken. Met andere woorden, er zijn twee voorwaarden: men moet het grootste deel drinken van de wijn die in de beker moet zitten, d.w.z. het grootste deel van een revi’it (38 ml), en deze hoeveelheid moet ten minste melo loegmav zijn – genoeg wijn om de mond van de drinker te vullen met één wang opgebold. Dit is de hoeveelheid wijn die iemands geest tot rust brengt. Voor iemand met een mond van normale grootte is melo loegmav iets meer dan het grootste deel van een revi’it. Voor iemand met een grote mond ligt melo loegmav dichter bij een revi’it. Een dertienjarige, wiens mond klein is en wiens melo loegmav minder is dan de helft van een revi’it, moet het grootste deel van een revi’it drinken om aan de eerste voorwaarde te voldoen (SA 472:9; MB ad loc. 30; BHL ad loc. s.v. “ve-yishteh”).[5]

Kinderen die de leeftijd van de opvoeding tot mitswot hebben bereikt, krijgen vier bekers wijn (SA 472:15). De leeftijd van opvoeding voor deze mitswa is wanneer het kind de betekenis begrijpt van de dingen die worden gezegd terwijl de bekers gevuld zijn – kiddoesj, de Haggada, Birkat Ha-mazon en Hallel (SAH 472:25) – meestal rond de leeftijd van vijf of zes jaar. Er is voor hen geen noodzaak om het grootste deel van een revi’it te drinken; melo loegmav volstaat (MB 472:47).

Men moet het grootste deel van de wijn in de beker “in één keer” drinken. Als men de helft van de noodzakelijke hoeveelheid drinkt en dan, na een lange pauze, de tweede helft drinkt, wordt dit niet beschouwd als één enkele “drinkhandeling,” en dus heeft hij niet de noodzakelijke hoeveelheid wijn gedronken om het drinken van een van de vier bekers te vervullen. Toonaangevende Risjoniem en Acharoniem zijn echter verdeeld over precies hoe snel men de vereiste hoeveelheid wijn moet drinken om als “in één keer” beschouwd te worden. Volgens Rambam, aangezien mensen gewend zijn om continu te drinken, zij het met korte adempauzes of slikpauzes, wordt men alleen geacht “in één keer” te hebben gedronken als hij continu dronk, zoals men normaal een revi’it zou drinken. Met andere woorden, de hoeveelheid tijd die het kost om de hoeveelheid wijn te drinken die men uit elke beker moet drinken, is de hoeveelheid tijd die het normaal kost om een hele revi’it te drinken. Als men er langer over doet om het grootste deel van een revi’it te drinken dan mensen er normaal over doen om een revi’it te drinken, heeft hij de mitswa niet vervuld. Ra'avad handhaaft daarentegen dat zolang men erin slaagde de vereiste hoeveelheid wijn te drinken binnen de tijd die het kost om een half brood te eten (“sjioer achilat pras”; ca. zeven minuten), het nog steeds als één “drinkhandeling” wordt beschouwd.

Samenvattend zou men le-chatchila de strenge uitspraak van Rambam moeten volgen en de hoeveelheid wijn waarmee men aan zijn verplichting voldoet continu moeten drinken, met korte pauzes om te ademen en te slikken. Be-di’avad, als men het drinkt binnen een sjioer achilat pras (ca. zeven minuten), heeft hij aan zijn verplichting voldaan, aangezien de regel van de vier bekers van rabbinale oorsprong is, en de halacha daarom de milde positie volgt. Desalniettemin hanteren sommigen strengheid.[6]

[5] Volgens Ramban, geciteerd als een alternatieve mening in SA 472:9, moet men het grootste deel van de beker drinken, ongeacht hoe groot deze is. Volgens de meeste poskim voldoet men echter aan de verplichting zonder aan die voorwaarde te voldoen, hoewel men le-chatchila rekening zou moeten houden met de visie van Ramban. Hoewel de halacha de breed geaccepteerde mening volgt, heb ik in deze context benadrukt dat het volgen van het Chazon Isj sjioer de mitswa verfraait, aangezien meer wijn de mitswa van vreugde verhoogt en een revi’it een minimum is. Degenen die de mitswa verfraaien, dronken altijd meer. Dus om onbetwistbaar aan alle meningen te voldoen, zou men le-chatchila een beker moeten gebruiken die 150 ml bevat en daarvan het grootste deel drinken. Echter, als het moeilijk voor hem is om een hele 150 ml “Chazon Isj sjioer” beker te drinken, verliest hij uiteindelijk de verfraaiing van het drinken van een hele beker. Men kan druivensap mengen als men bang is voor dronkenschap.

[6] De gemiddelde tijd voor sjioer achilat pras is ongeveer zes tot zeven minuten, maar le-chatchila is het beste om de strengere hoeveelheid van vier minuten aan te houden, en onder verzachtende omstandigheden kan men mild zijn en tot negen minuten rekenen.