Pesach · Hoofdstuk 11
01. Aanrechten en Gootstenen
De gootsteen en het aanrecht in de keuken worden over het algemeen gebruikt met koud voedsel, maar soms morsen er hete vloeistoffen op vanuit een kli rishon, en in dergelijke gevallen is hun gebruik op het niveau van iroei mi-kli rishon. En soms worden er gloeiend hete quiches en gebakjes of potten waaruit saus overloopt op geplaatst. In deze gevallen is hun gebruik op het niveau van een "kli rishon die van de vlam is gehaald", wat gekasjerd wordt door kokend water over een gloeiend hete steen te gieten.
Als het niet moeilijk zou zijn, zou het gepast zijn om ze le-khat-chila te kasjeren door kokend water over een gloeiend hete steen te gieten, maar aangezien dit moeilijk te realiseren is, mag men ze le-khat-chila kasjeren door er kokend water over te gieten, in overeenstemming met het grootste deel van hun intensere gebruik. Voordat men het hete water erover giet, moet men ze goed schoonmaken met water en zeep, waarbij men erop moet letten dat er geen voedselresten in kieren achterblijven. Men moet de gootsteen en het aanrecht vervolgens afdrogen voordat men giet, zodat het kokende water ze direct raakt en niet wordt afgekoeld door koud water op hun oppervlak. Om deze reden giet men eerst het kokende water op de bodem van de gootsteen, dan op de wanden en vervolgens op het aanrecht, beginnend bij de gebieden die het dichtst bij de gootsteen liggen en zo verder weg.
In huishoudelijke keukens is het de gewoonte om de gootsteen en het aanrecht te kasjeren met water dat is verhit in een elektrische waterkoker ("kumkum"). Omdat de waterkoker niet groot genoeg is om voldoende water in één keer te verhitten, wordt het kasjeren in fasen gedaan; in elke fase wordt water dat in de waterkoker is gekookt over één gebied gegoten. Als het gegoten water naar een gebied stroomt dat nog niet is gekasjerd, moet men dit wegtrekken met een trekker voordat men er meer kokend water uit de waterkoker over giet.
In plaats van het gieten van heet water, mag men de aanrechten ook bedekken met zeildoek of folie en ofwel een plastic inzetbak in de gootsteen plaatsen of deze bekleden met dikke folie. Degenen die strikt zijn, maken de aanrechten en gootsteen schoon, gieten er heet water over en bedekken bovendien het aanrecht met zeildoek of dikke folie en plaatsen een plastic inzetbak in de gootsteen of bekleden deze met dikke folie. [1]
Voetnoot:
[1]. Le-khat-chila wordt de vereiste methode van kasjeren bepaald door het meest intense gebruik, en in tijden van nood door het meerderheidsgebruik (hierboven, 10:7). In het geval van gootstenen en aanrechten is het kasjeren op basis van meerderheidsgebruik door schoonmaken en afspoelen met koud water, maar aangezien het mogelijk is om een hoger niveau van kasjeren uit te voeren, is dit het gebruik. Daarom hebben aanrechten dezelfde status die tafels in het verleden hadden (hieronder, noot 8), d.w.z. ook al was het meeste gebruik met koud, aangezien mensen er soms gloeiend hete quiches op plaatsten, werd het de gewoonte om ze te kasjeren door er kokend water op te gieten. Sommigen waren zelfs nog strikter en goten het kokende water over een gloeiend hete steen. Als er deeg op het aanrecht wordt gekneed, dan heeft het meest intense gebruik de status van een oppervlak waarop deeg is gekneed: sommigen zeggen dat het wordt gekasjerd door middel van hagala, en sommigen zeggen dat het wordt gekasjerd door middel van lichte liboen (hieronder, noot 10). Het kasjeren van aanrechten op basis van het intensere gebruik vereist het gieten van kokend water over een gloeiend hete steen, omdat door middel van de steen het gegoten water heter wordt en kasjert op het niveau van hagala in een kli rishon (SA 451:16). In de praktijk kan het kasjeren met een gloeiend hete steen of gloeiend heet ijzer schade veroorzaken, dus moeten deze oppervlakken worden gekasjerd door kokend water te gieten, wat kasjert op het niveau dat overeenkomt met het grootste deel van het intensere gebruik. Degenen die strikt zijn, bedekken het aanrecht ook met een vaste bedekking zoals zeildoek of met aluminiumfolie. Degenen die willen volstaan met een vaste aanrechtbedekking mogen dat doen, maar degenen die strikt zijn, vrezen dat de bedekking zal verschuiven. Degenen die strikt zijn, maken zich ook zorgen dat aanrechten van composietsteen de status van aardewerk hebben, maar deze zorg is ongegrond, aangezien het bekend is dat aanrechten geen smaak absorberen zoals aardewerk of zelfs hout. Daarom is het gieten van kokend water over hen effectief, zelfs le-khat-chila.
Gootstenen hebben dezelfde status als aanrechten. Echter, als de gootstenen van porselein zijn gemaakt, maken sommigen zich zorgen dat dit dezelfde status heeft als aardewerk, in welk geval hagala niet effectief is. Daarom vereisen zij het plaatsen van een plastic inzetbak of het bekleden van de gootsteen met dikke folie om als barrière te dienen tussen de gootsteen en de kelim die erin worden geplaatst (Chut Shani, Pesach 10:17; Sidoer Pesach Ke-hilchato 8:1, die eraan toevoegt dat een roestvrijstalen gootsteen wordt gekasjerd door kokend water over een gloeiend hete steen te gieten). Echter, porseleinen gootstenen zijn zeer goed gemaakt en hun coating is even ondoordringbaar als glas. Daarom kunnen ze le-khat-chila worden gekasjerd (zie hieronder, noot 11) door middel van het gieten van kokend water, en wanneer nodig door afspoelen. (Chazon Ovadia, Pesach, p. 151 oordeelt dat men mag kasjeren door kokend water te gieten; Or Le-Tziyon 3:10:11 stelt dat men mag kasjeren door afspoelen of schoonmaken met koud water, maar het gebruik is om kokend water te gieten.)
Men mag gootstenen en aanrechten kasjeren met een stoomreiniger, zolang deze van hoge kwaliteit is, en het is even effectief als het gieten van kokend water over hen. Het branden van alcohol op gootstenen en aanrechten is echter niet zo effectief als het gieten van kokend water, zoals blijkt uit het feit dat het de aanrechten niet zo verhit als het gieten van kokend water dat doet.