06. Het Eten en Houden van Chametz-mengsels op Pesach

De Thora-wet met betrekking tot een Chametz-mengsel is ingewikkeld en onderhevig aan geschillen tussen de Wijzen van de Misjna en Talmoed. We zullen de wetten hier beknopt samenvatten.

De Thora verklaart dat wie op Pesach een kezajit (olijfgrootte) aan Chametz eet, Karet oploopt. Als Chametz vermengd was met ander voedsel zodanig dat er een kezajit aan Chametz aanwezig was binnen een sji'oer achilat pras (de omvang van drie of vier eieren), en men at een sji'oer pras van het mengsel, dan loopt men volgens veel Risjonim Karet op, terwijl anderen menen dat de straf slechts malkot (zweepslagen) is.

Als het mengsel geen kezajit aan Chametz bevat binnen een sji'oer achilat pras, en men at een hoeveelheid van het mengsel die een kezajit aan Chametz bevat: volgens sommigen loopt men dan malkot op, maar volgens anderen heeft men, zolang het mengsel de smaak van Chametz heeft, een Thora-verbod overtreden maar krijgt men geen zweepslagen. Volgens de Rambam heeft men in dit geval slechts een rabbinaal verbod overtreden.

Als Chametz vermengd was met voedsel van dezelfde soort – bijvoorbeeld gerezen meel met ongerezen meel – wordt het meel op Thora-niveau nietig verklaard door de meerderheid (batel be-rov) omdat ze hetzelfde smaken, maar is het rabbinaal nog steeds verboden (SA 447:1).

Wat betreft het verbod op het houden van Chametz op Pesach: als een kezajit aan Chametz vermengd raakt met ander voedsel, overtreedt men Bal Jera'eh en Bal Jimatzei zolang het mengsel minder dan zestig keer de hoeveelheid van de Chametz is. Als het mengsel meer dan zestig keer de hoeveelheid van de Chametz is, is de Chametz op Thora-niveau batel en wordt er geen verbod overtreden. Evenzo, als de Chametz vermengd raakt met zijn eigen soort – bijvoorbeeld gerezen meel met ongerezen meel – en er is meer koosjer meel dan Chametz-meel, dan is de Chametz volgens de Thora-wet batel en wordt er geen verbod overtreden. Niettemin hebben de Wijzen ingesteld dat het mengsel moet worden geëlimineerd, opdat men het niet op Pesach eet.