Pesach · Hoofdstuk 4

06. Moet Men Zoeken naar Kruimels Kleiner dan de Grootte van een Kezajit?

Het doel van bedikat Chametz is het vinden van stukken Chametz die een kezajit (de grootte van een olijf) of groter zijn, want men overtreedt Bal Jera'eh en Bal Jimatzei alleen als er een kezajit of meer aan Chametz op één plek in huis aanwezig is. Het verbod van Bal Jera'eh en Bal Jimatzei is niet van toepassing op minder dan een kezajit aan Chametz. Elk deel van het huis waar mensen soms Chametz mee naartoe nemen, moet worden doorzocht. Waar kinderen aanwezig zijn, moet men overal zoeken waar de kinderen kunnen komen; men hoeft echter geen kasten of hoge planken te doorzoeken waar de kinderen niet bij kunnen.

Sommige poskim zijn streng en stellen dat het doel van de zoektocht is om ervoor te zorgen dat er geen enkele eetbare kruimel Chametz in iemands bezit achterblijft. Want als er zelfs maar één kruimel achterblijft, zou iemand die per ongeluk op Pesach kunnen eten en zo een Thora-verbod overtreden. Hoewel er geen straf staat op het eten van minder dan een kezajit aan Chametz, verbiedt de Thora dit niettemin. Volgens dit standpunt moet men het hele huis uiterst nauwgezet doorzoeken en uitkijken naar zelfs de kleinste kruimels die Chametz zouden kunnen zijn. Zo'n zoektocht in een normaal huis zou minstens twee uur in beslag nemen. Echter, zelfs volgens de strenge opvattingen hoeft men niet te zoeken naar kruimels die zo klein zijn dat ze niet meer als voedsel herkenbaar zijn. Evenzo is het niet nodig om te zoeken naar kruimels die zo vies zijn dat ze oneetbaar zijn. Het is bijvoorbeeld niet nodig om de kieren tussen vloertegels te inspecteren, omdat de kruimels daar weerzinwekkend zijn en niet geschikt om te worden gegeten.

In de praktijk volgt de halacha de soepele visie, omdat de verplichting om naar Chametz te zoeken rabbinaal is ingesteld. Volgens de Thora heeft iemand die zijn Chametz mentaal nietig verklaart (bitul) het verbod al vermeden en hoeft hij zijn huis niet te doorzoeken. Het zijn de Wijzen die hebben ingesteld dat we, naast de bitul, ook Chametz moeten zoeken en vernietigen. Wanneer er onenigheid is over een rabbijnse instelling, krijgt de soepele opvatting over het algemeen de voorkeur.

Dit alles geldt voor het huis in het algemeen, maar elke plek die tijdens Pesach in contact komt met voedsel moet grondig worden schoongemaakt, zodat er zelfs geen kruimel achterblijft. Zelfs de kleinste hoeveelheid Chametz maakt voedsel immers verboden op Pesach. Daarom moeten aanrechten, tafels en kastjes zo goed worden schoongemaakt dat er geen enkele kruimel Chametz achterblijft.