08. Sjavoe'ot nacht leren

Velen bestuderen met vreugde de hele nacht Thora op Sjavoe'ot. De reden voor dit gebruik wordt uitgelegd in de Zohar: "De vroegste vromen sliepen die nacht niet, maar hielden zich bezig met de Thora... Zo zei Rabbi Sjimon b. Jochai, toen de rabbijnen op Sjavoe'ot nacht bij hem thuis verzameld waren: 'Laten wij de sieraden van de bruid in orde brengen zodat zij morgen behoorlijk getooid voor de Koning zal staan.' Gezegend is het lot van de geleerden, wanneer de Koning de koningin vraagt: 'Wie heeft uw sieraden in orde gebracht en uw kroon opgepoetst?' Er is niemand in de wereld die de sieraden van de bruid in orde weet te brengen behalve de geleerden; gezegend is hun lot in deze wereld en in de volgende" (vol. 3, 98a). Elders verhaalt de Zohar dat Rabbi Sjimon en alle rabbijnen met vreugde Thora studeerden op Sjavoe'ot nacht. Ieder van hen deelde originele inzichten, en Rabbi Sjimon verheugde zich met hen. Rabbi Sjimon zei tot hen: "Mijn kinderen, gezegend is uw lot. Morgen zal de bruid de huwelijksluifel betreden en slechts gij zult haar begeleiden. Allen die nu de bruid klaarmaken en haar vreugde delen, zullen worden opgeschreven in het Boek der Gedachtenis. God zal hen zegenen met de 70 zegeningen en kronen van de hemelse wereld" (vol. 1, 8a).

Om de Zohar te begrijpen, moet worden verduidelijkt dat de dag van Matan Thora wordt aangeduid als een trouwdag. Het is dan dat God en het Joodse volk een bijzondere band aangingen, zoals een bruid en bruidegom doen wanneer zij trouwen (Ta'aniet 26b). Elk jaar op Sjavoe'ot wordt Matan Thora opnieuw bezocht en vernieuwt het Joodse volk zijn relatie met God alsof zij bruid en bruidegom waren. Volgens de kabbalisten bereidt het bestuderen van de Thora op Sjavoe'ot nacht het Joodse volk voor om de Thora op de meest heerlijke wijze te ontvangen. Wanneer de ochtend aanbreekt, stijgen zij op naar God en verdiepen en intensiveren zij hun verbinding met Hem. Als gevolg hiervan verdienen zij een overvloed van Thora, leven en zegen gedurende het hele jaar.

De heilige Arizal zei dat als iemand de hele nacht op Sjavoe'ot Thora bestudeert zonder te slapen, hij gegarandeerd het jaar zal overleven en gedurende het hele jaar beschermd wordt tegen kwaad, want alle menselijk leven hangt af van de Thora.

Er wordt nog een andere verklaring aangeboden voor dit gebruik. Op de dag waarop de Joden de Thora ontvingen, sliepen zij te lang. Mosje, onze leraar, moest hen wakker maken om de Thora te ontvangen, zoals wij lezen: "Mosje leidde het volk uit het kamp naar God, en zij namen hun plaatsen in aan de voet van de berg" (Sjemot 19:17). Dit was een tekortkoming van het volk. Zij hadden zich noch behoorlijk voorbereid op Matan Thora, noch de gepaste anticipatie beleefd (Sjier Ha-sjieriem Rabba 1:56). Om dit te compenseren bestuderen wij de hele nacht Thora op Sjavoe'ot, terwijl wij verlangen naar en anticiperen op het licht van Matan Thora, dat elk jaar op Sjavoe'ot opnieuw wordt geopenbaard (MA §494).

Aanvankelijk bleven slechts de vrome enkelen op en bestudeerden zij de hele nacht Thora. Ongeveer 400 jaar geleden, dankzij de bovenstaande uitspraak van de Arizal, begon het gebruik om de hele nacht studerend wakker te blijven te verspreiden en wijd geobserveerd te worden. De kabbalisten drongen er nadrukkelijk op aan dat degenen die de hele nacht opblijven de tijd moeten wijden aan intensieve Thorastudie en geen tijd verspillen aan triviale zaken (Ben Isj Chai, Jaar 1, Bamidbar §3).

In ieder geval is het volgen van dit gebruik niet verplicht. Als het voor iemand moeilijk is de hele nacht wakker te blijven en Thora te bestuderen, mag hij gaan slapen. Zelfs sommige grote rabbijnen gaven er de voorkeur aan op Sjavoe'ot nacht te slapen. Zij evalueerden de situatie en besloten dat als zij de hele nacht wakker zouden blijven, het verlies de winst zou overtreffen: zij zouden 's ochtends niet behoorlijk kunnen concentreren op bidden, of zij zouden 's nachts niet alert genoeg zijn om productief te leren, of zij zouden later hun slaap in moeten halen en minder Thora leren, of zij zouden vanwege vermoeidheid het feest niet behoorlijk kunnen genieten.

Aan de andere kant voelen degenen die de hele nacht opblijven dat, zelfs als hun Thorastudie niet van het hoogste kaliber is en het moeilijk is zich 's ochtends te concentreren op de gebeden, dit heilige gebruik uitdrukking geeft aan liefde voor God en liefde voor de Thora. Het heeft het bijzondere voordeel van toewijding aan Gods eer. Zulke toewijding verhoogt ook de eer van het Joodse volk. Iedereen moet de praktijk kiezen die hem in staat stelt God het beste te dienen.